Tradycyjnie wieczerza wigilijna rozpoczyna się wraz z pierwszą gwiazdką na niebie. Postną kolację rozpoczyna modlitwa, czytanie fragmentu Ewangelii o narodzeniu Jezusa oraz dzielenie się opłatkiem i składanie życzeń. Polskie stoły wigilijne nakrywane są białym obrusem, pod którym znajduje się sianko. Na stole zostawia się jedno wolne nakrycie - symbolicznie przygotowane dla nieobecnego członka rodziny lub dla niezapowiedzianego gościa. Od kilku lat obok wolnego nakrycia w wielu domach ustawiana jest biała świeca Wigilijnego Dzieła Pomocy Dzieciom - na znak solidarności z potrzebującymi.
Potrawy przygotowywane na wigilijną wieczerzę, choć postne, są niezwykłe i niecodzienne. Przygotowywane są z ryb, kapusty, maku, grzybów i innych płodów ziemi. Potraw, według tradycji, powinno być dwanaście, każdej należy spróbować, by przez cały rok mieć zapewnione szczęście. W zależności od regionu i tradycji rodzinnych na stołach wigilijnych znajdują się różne zestawy dań. Najczęściej spotykane to: zupy grzybowa, rybna, barszcze czerwony lub biały z uszkami, ryby przyrządzane na różne sposoby - np. smażone i w galarecie, kapusta z grochem, z grzybami, różne rodzaje pierogów - gotowane, pieczone - z kapustą i grzybami. Osobne miejsce zajmuje tu mak, który łączony z makaronem, bułką, cukrem i miodem tworzy niezapomniane smaki.
Każdy region Polski posiada charakterystyczne dla siebie zwyczaje związane z Wigilią. Tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie obecne są również w dzisiejszych czasach, choć w nieco uboższej formie.
Ziemia lubuska stanowi specyficzny region, w którym mieszają się tradycje przywiezione tu z całej Polski i z Kresów Wschodnich. Tradycje wigilijne w domach Lubuszan to przede wszystkim zwyczaje zaczerpnięte głównie z regionów lwowskiego, wileńskiego, Bukowiny i Wielkopolski.
Smażona ryba, zupa rybna, śledzie z cebulą, gotowana kapusta i kompot z suszonych owoców - to podstawowe potrawy, które znalazły się na stole wigilijnym wielkopolskim. Nie zabrakło również tradycyjnej strucli z makaronem. Według tradycji wileńskiej i lwowskiej, na stole wigilijnym znaleźć muszą się między innymi barszcz z uszkami, pierogi z kapustą i grzybami, śledzie, ryby smażone, gotowane oraz drożdżowe racuszki smażone na oleju. - Takie potrawy można spotkać w wielu domach - mówi Genowefa Bieda z Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. Współcześnie tradycje już się wymieszały. Charakterystyczna dla nas pozostaje kutia, niespotykana w innych regionach.
Wieczerza wigilijna, spotkanie rodzinne to ważne wydarzenia. Nie zapominajmy jednak, że Wigilia to przede wszystkim czuwanie!