Czechy

Biblioteka klasztoru na Strahovie jest ulokowana w samym sercu Pragi. 800-letnia budowla jest jedną z najbardziej wartościowych i najlepiej zachowanych bibliotek w Europie. Zawiera rękopisy, mapy, globusy, średniowieczne ryciny, kolekcja ma więcej niż 200 tys. woluminów. Barokowe i neoklasycystyczne sklepienia są pokryte barwnymi freskami.

Szwajcaria

Biblioteka św. Galla w opactwie benedyktyńskim została założona przez iryjskiego mnicha Otmara w VII wieku i przebudowana w XVIII wieku w barokowym stylu. Biblioteka znajduje się na katedralnym dziedzińcu. Jest jedną z najbogatszych i najstarszych na świecie, zawiera cenne rękopisy, m.in. najstarszy znany na świecie rysunek na pergaminie, przedstawiający plan opactwa. W jej wnętrzach zgromadzono 150 tys. pozycji, w tym 2 tys. starych ksiąg rękopiśmiennych, z czego 400 sprzed 1000 r. Tutaj przechowywany jest m.in. manuskrypt z Pieśnią o Nibelungach – średniowiecznym, germańskim eposie bohaterskim.

Niemcy

Ulokowane w Badenii-Wirtembergii, w pobliżu Jeziora Bodeńskiego, cysterskie opactwo w Salem zostało założone w 1134 r. Przez ponad 650 lat było jednym z najważniejszych opactw cysterskich w całych Niemczech. Wybudowana w barokowym stylu biblioteka, w której przechowuje się ok. 60 tys. woluminów, ma przepięknie zdobione sklepienie.

Biblioteka cysterskiego opactwa w Waldsassen to prawdziwa perła barokowej sztuki. Jej budowę ukończono w 1727 r., a na uwagę zasługują drewniane rzeźbienia i humorystyczne postaci, rzadko spotykane u cysterskich zakonników.

Francja

Biblioteka św. Genowefy to zbiory opactwa Sainte-Genevieve, które podlegało regule benedyktyńskiej. Jest uważana za trzecią największą bibliotekę w Europie. Wzniesiony w 1851 r. w neoklasycystycznym stylu budynek znajduje się na Place du Panthéon. Zgromadzono w nim ponad 2 mln woluminów z wielu dziedzin nauki: filozofii, psychologii, religii, nauk społecznych, sztuki, literatury, historii i geografii.

Austria

Biblioteka w Melku, w znanym benedyktyńskim opactwie z pięknym widokiem na Dunaj, została założona w XI wieku. Zawiera ok. 85 tys. woluminów, ponad tysiąc rękopisów, a także pierwsze druki sprzed 1501 r. Imponująca jest architektura tego miejsca z freskami wykonanymi przez austriackiego malarza Paula Trogera w XVIII wieku. Drewniane rzeźby symbolizują dyscypliny nauki: prawo, medycynę, filozofię i teologię.

Równie imponująca jest biblioteka klasztoru opactwa benedyktyńskiego w Kremsmünster, założonego w 777 r. Budynek biblioteki został wybudowany w latach 1680-89. Jest to jedna z największych bibliotek w Austrii, zawiera: 160 tys. woluminów, 1,7 tys. rękopisów i blisko 2 tys. inkunabułów. Najbardziej wartościowym eksponatem jest tu Codex Millenarius – księga zawierająca cztery Ewangelie spisane w języku łacińskim w ok. 800 r.

Włochy

Biblioteka w Watykanie jest uważana za największą bibliotekę na świecie. Pomieszczenie, znane też jako Sala Sykstyńska, zostało udostępnione zwiedzającym w 2017 r. Zbiory zawierają ponad 1,5 mln książek, 300 tys. monet i 8,3 tys. inkunabułów. Czytelnia, zbudowana w latach 1588-89, według projektu architekta Domenico Fontany, jest bogato zdobiona od podłóg aż po sklepienie. Freski wykonało czterdziestu malarzy zebranych na tę okazję przez papieża Sykstusa V.

Polska

A w Polsce? Biblioteka na Jasnej Górze, nazywana starą, powstała w latach 30. XVIII wieku. Zgromadzono w niej ponad 10 tys. inkunabułów i starodruków. Księgi przetrwały pożary, powstania, trzynaście wojen i stan wojenny. Jej barokowe wnętrze uznawane jest za jedno z najpiękniejszych w Europie. W tzw. nowej bibliotece zgromadzono ok. 100 tys. woluminów. Są to przede wszystkim dzieła wydrukowane po 1800 r. W paulińskich zbiorach znajdują się także cenne „częstochowiana”, czyli książki i czasopisma dotyczące Jasnej Góry i regionu częstochowskiego. Monumentalne opactwo cystersów w Lubiążu jest drugim co do wielkości i równocześnie największym opactwem cystersów na świecie. Tu również odnajdziemy wspaniałe zbiory, podobnie jak w bibliotece w opactwie benedyktynów w Tyńcu, która już na przełomie XVIII i XIX wieku liczyła ponad 4 tys. pozycji. W opactwie w Krzeszowie natomiast na uwagę zasługują cenne starodruki z muzykaliami, nielicznie zachowane w klasztornych bibliotekach. /A.C.