Ks. Piotr Nowosielski: Nowy ołtarz w katedrze to kolejne ważne wydarzenie w roku jubileuszu diecezji...

Ks. Stanisław Szupieńko: Trzydziestolecie diecezji legnickiej zostało już uświetnione wieloma różnymi wydarzeniami jubileuszowymi. Z inspiracji bp. Andrzeja Siemieniewskiego została podjęta kolejna inicjatywa dotycząca wykonania i ponownego umieszczenia w katedrze kamiennego ołtarza. To wydarzenie ma wielorakie znaczenie, a wystawiony w świątyni i poświęcony kamienny ołtarz to – jak czytamy w Pontyfikale Rzymskim: „widomy znak obecności Chrystusa, wokół którego gromadzi się lud święty, aby uczestniczyć w Ofierze Pana”.

Jakie znaczenie ma ten fakt w dziejach diecezji legnickiej i kościoła katedralnego?

W długich dziejach legnickiego kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła, obecnie katedry, uroczystość umieszczenia i poświęcenia nowego kamiennego ołtarza widzieć należy jako kontynuację i wzbogacenie dorobku dziejów, zarówno w zakresie duchowym i materialnym, co zostało utrwalone w wielu wartościowych dziełach sztuki sakralnej, które do dziś zdobią tę świątynię.

W mijającym trzydziestoleciu o harmonijne połączenie wątków duchowych, liturgicznych i artystycznych w kościołach diecezji, zwłaszcza w katedrze, troszczyli się niestrudzenie kolejni biskupi legniccy: Tadeusz Rybak i Stefan Cichy, będący moderatorami liturgii kościelnej na forum Episkopatu Polski oraz bp Zbigniew Kiernikowski, dbający o wysoki poziom sprawowanej liturgii.

Jaki jest kontekst i symbolika miejsca i przestrzeni, w której umieszczono nowy ołtarz?

Nowy kamienny ołtarz został umieszczony i poświęcony w centralnym miejscu prezbiterialnej części kościoła, na tle monumentalnej nadstawy ołtarzowej, wystawionej w połowie XVIII w. we wschodnim zamknięciu nawy głównej, wpisując się harmonijnie w gotycką przestrzeń wnętrza kościoła. Jak wiemy, to barokowe, architektoniczne retabulum ołtarza głównego, swoim rozmachem i kunsztem zastosowanych rozwiązań architektonicznych, wzbogaconych elementami rzeźbiarskimi, malarskimi oraz dużą ilością finezyjnych złoconych dekoracji snycerskich, zachwyca nadal swoim wysokim poziomem artystycznym.

Trzeba podkreślić, że historyczny ołtarz główny, dzięki wysokiemu poziomowi malarstwa i rzeźby, oraz utrzymanym w ciepłej kolorystyce marmoryzacjom, w połączeniu z bielą dekoracji rzeźbiarskiej i złoceniom, wzmacnia estetycznie ostateczne przesłanie duchowe i artystyczne ołtarza.

Co więcej, z barokowym ołtarzem związane jest ważne przesłanie duchowe i religijne, które koncentruje się na tajemnicy zmartwychwstania Chrystusa, do której nawiązuje umieszczony w polu centralnym ołtarza głównego obraz autorstwa Johanna Heinricha Kynasta z 1757 r. Z kolei rzeźbiarska dekoracja ołtarza, wykonana przez Krystiana Grűnewalda, eksponuje to zbawcze przesłanie w ujęciu trynitarnym, prezentując Osoby Boskie widoczne w glorii, wieńczącej szczyt ołtarza oraz nadnaturalne figury Apostołów Piotra i Pawła oraz czterech Ewangelistów, będących bezpośrednimi świadkami zbawczych wydarzeń i ich piewcami, zgodnie z otrzymanym nakazem misyjnym.

Jakie są wzajemne relacje pomiędzy ołtarzem historycznym, a nowym ołtarzem kamiennym?

Nowy marmurowy ołtarz umieszczony w prezbiterium i zajmujący centralne miejsce przestrzeni liturgicznej świątyni, w swym zamierzeniu powinien harmonijnie wpisywać się w historyczne i utrwalone estetycznie wnętrze kościoła katedralnego. Jak możemy zauważyć, kamienna struktura nowego ołtarza została oparta na płynnych wklęsło-wypukłych formach i na takim rozłożeniu akcentów dekoracyjnych, aby harmonijnie korespondowały z rozwiązaniami estetycznymi i przesłaniem ideowym ołtarza głównego. Również ten cel przyświecał i decydował o wyborze marmurów amarillo i roso alicante, które kolorystyką i strukturą użyleń nawiązują do marmoryzacji ołtarza głównego. W ten efekt harmonii form i barw wpisane zostało ideowe przesłanie nowego ołtarza. Jest ono widoczne w umieszczonej centralnie na mensie nowego ołtarza płaskorzeźbie Chrystusa Dobrego Pasterza, która została wykonana z marmuru bianco ibiza i płynnie wtopiona w utrzymaną w bieli stylizowaną i podkreśloną złotem ramę. Celem odwołania się w dekoracji nowego ołtarza do wczesnochrześcijańskiego wzoru Chrystusa Dobrego Pasterza, było podkreślenie chrystologicznego przesłania tego dzieła, korespondującego ściśle z ideowym przesłaniem ołtarza głównego.

A jak przebiegała realizacja nowego ołtarza?

Realizacja tak ważnego zadania była możliwa dzięki decyzjom i zaangażowaniu bp. Andrzeja Siemieniewskiego, który podjął decyzję, dotyczącą umieszczenia w katedrze ołtarza kamiennego i zaakceptował przedstawiony przeze mnie projekt. W techniczną realizację tego dzieła, na etapie projektu technicznego i samej realizacji, zaangażowani byli szczególnie pani Maria Przystasz i pan inż. Andrzej Prostak, rzeczoznawca w zakresie kamienia naturalnego.