W dokumencie, opublikowanym 16 lipca, papież podkreśla, że jedyną formułą kultu Kościoła (lex orandi, prawo kultu) jest liturgia odnowiona po Soborze Watykańskim II. W ten sposób zamyka okres równoległego istnienia liturgii nowej i starej, zachowanej w niektórych środowiskach jako przywilej.

Chodzi o jedność Kościoła

Do motu proprio został dołączony list do biskupów, w którym papież wyjaśnia swoją decyzję i podkreśla, że chodzi mu o jedność Kościoła. „Możliwość zaoferowana przez Jana Pawła II, a z jeszcze większą wielkodusznością przez Benedykta XVI, mająca na celu przywrócenie jedności ciała kościelnego, z uszanowaniem różnych wrażliwości liturgicznych, została wykorzystana do powiększenia dystansów, zaostrzenia różnic i budowania przeciwieństw, które ranią Kościół i hamują jego postęp, narażając go na ryzyko podziałów” – czytamy w liście Franciszka do biskupów.

List apostolski papieża to wynik przeprowadzonej w 2020 r. przez Kongregację Nauki Wiary konsultacji w sprawie wprowadzania w życie listu apostolskiego motu proprio Benedykta XVI Summorum Pontificum z 2007 r., w którym ówczesny papież zezwolił na odprawianie tzw. Mszy trydenckiej każdemu kapłanowi bez konieczności uzyskiwania na to zgody swego biskupa.

W Traditionis custodes Ojciec Święty podkreśla, że „księgi liturgiczne promulgowane przez świętych papieży Pawła VI i Jana Pawła II, zgodnie z dekretami Soboru Watykańskiego II, są jedynym wyrazem lex orandi Rytu Rzymskiego”. Papież wskazuje, że do wyłącznej kompetencji biskupa miejsca „należy zezwolenie na używanie w diecezji Mszału rzymskiego z 1962 r., zgodnie z wytycznymi Stolicy Apostolskiej”. Ponadto w diecezji, w której jest obecna jedna lub więcej grup celebrujących według Mszału sprzed reformy z 1970 r., biskup musi się upewnić, że „grupy te nie wykluczają ważności i prawowitości reformy liturgicznej, nakazów Soboru Watykańskiego II i Magisterium papieży”.

Zadania i prawa biskupa

Biskup ma prawo wskazać jedno lub więcej miejsc, w których wierni należący do grup celebrujących Mszę trydencką mogą się gromadzić na sprawowanie Eucharystii, ale nie w kościołach parafialnych i bez tworzenia nowych parafii personalnych. Biskup ma ponadto ustanowić „we wskazanym miejscu dni, w których dozwolone są celebracje eucharystyczne z użyciem Mszału rzymskiego, promulgowanego przez św. Jana XXIII w 1962 r. W tych celebracjach czytania są proklamowane w językach narodowych, z wykorzystaniem przekładów Pisma Świętego do użytku liturgicznego, zatwierdzonych przez właściwe Konferencje Episkopatów”.

Dokument Franciszka zaleca, aby biskup mianował kapłana jako swojego delegata odpowiedzialnego za celebracje i opiekę duszpasterską nad tymi grupami wiernych. Kapłan ten powinien „posiadać umiejętność posługiwania się Missale Romanum sprzed reformy z 1970 r., znać język łaciński w stopniu pozwalającym na pełne zrozumienie rubryk i tekstów liturgicznych, być ożywiony żywą miłością pasterską oraz poczuciem komunii kościelnej. Jest bowiem konieczne, aby odpowiedzialny kapłan miał na uwadze nie tylko godne sprawowanie liturgii, ale także opiekę duszpasterską i duchową nad wiernymi”.

Papież zaznacza, że kapłani wyświęceni po opublikowaniu niniejszego motu proprio, którzy chcą celebrować według Missale Romanum z 1962 r., „muszą zwrócić się z formalną prośbą do biskupa diecezjalnego, który przed udzieleniem zezwolenia skonsultuje się ze Stolicą Apostolską”. Prezbiterzy natomiast, którzy już celebrują według Missale Romanum z 1962 r., „winni poprosić biskupa diecezjalnego o pozwolenie na dalsze korzystanie z tych uprawnień”.