Reklama

Wiadomości

Szkoła choroby i umierania

Jerzy Duda-Gracz pozostawił po sobie wyjątkowe dzieło. Szkic przedstawia zawieszonego na krzyżu Chrystusa, który do piersi ma przyczepione elektrody EKG. Znany malarz w swej artystycznej wizji zawarł teologiczną prawdę, którą powtarzał zmarły przed ponad rokiem ks. Jan Kaczkowski: Chrystus choruje wraz ze mną

Niedziela Ogólnopolska 27/2017, str. 18-20

[ TEMATY ]

zdrowie

umieranie

choroba

Magdalena Pijewska

Ks. Jan Kaczkowski

Ks. Jan Kaczkowski

Książki z charakterystyczną podobizną ks. Jana Kaczkowskiego można spotkać w niemal każdym kiosku, na poczcie i w księgarni. Do tego, co mówił za życia, dzięki ich lekturze chętnie wracają także ci, którzy mieli okazję poznać go osobiście i uczestniczyć w którymś z licznych spotkań z nim. Były one jak solidny kurs łączący w sobie najlepszą teologię z psychologią. Mimo że ks. Jana nie ma już wśród nas, wciąż aktualne są jego postulaty, by na poważnie potraktować chorobę, choć nie z tzw. śmiertelną powagą. Potrafił bowiem zachować dystans do siebie i nawet w najdramatyczniejszych sytuacjach pozwalał sobie na odrobinę humoru.

Nie jesteś sam

Ks. Kaczkowski, znany w Polsce budowniczy puckiego hospicjum, rzadko się denerwował, przynajmniej podczas udzielania wywiadów czy w trakcie spotkań z czytelnikami swych książek. W jednej z rozmów przyznał się jednak do gwałtownych emocji, które wywołała u niego pewna dziennikarka. Postawiła mu pytanie o to, jak można pracować w miejscu, w którym nie ma nadziei. – Strasznie się wtedy zdenerwowałem – wspominał w jednym z telewizyjnych programów. – Jak można być tak nieprzygotowanym do rozmowy?

Reklama

Temat nadziei w hospicjum musi być chyba intrygujący, skoro nawet dziennikarka Katolickiej Agencji Informacyjnej rozmowę z szefową Hospicjum św. Łazarza w Krakowie rozpoczęła właśnie od nadziei. – Z jaką nadzieją mogą się kojarzyć hospicja? – zapytała Magdalena Dobrzyniak. – To nadzieja, że nasi chorzy nie będą cierpieć, że wszelkie objawy, które towarzyszą chorobie nowotworowej, zostaną uśmierzone – odpowiedziała dr Jolanta Stokłosa, szefowa krakowskiego hospicjum. Ale jest to także nadzieja, która mówi: nie jesteś sam. Wokół są ludzie, którzy będą ci towarzyszyć w tym ostatnim, najtrudniejszym okresie życia.

Pan życia i śmierci

Do drzwi hospicjów często pukają fryzjerzy i manikiurzystki. Miejsce, które pozornie kojarzy się z odchodzeniem, dalekie jest od rozpaczy. Nawet jeśli ludzie przebywający w hospicjach skazani są na dyskomfort choroby, nie mogą przeżywać swych doświadczeń w oderwaniu od poczucia empatii swego otoczenia.

Dr Stokłosa: – Całe zmaganie ze sobą, rozmyślanie nad sensem życia, nad tym, w jaki sposób zostało przeżyte, ile dobra zdziałaliśmy i ile wyrządziliśmy krzywd – to są skomplikowane pytania, z którymi człowiek świadomy swojego odchodzenia musi się zmierzyć. Tu potrzebne są pomoc, towarzyszenie, otwartość drugiego człowieka. Oprócz pomocy medycznej dajemy więc wsparcie duchowe, psychologiczne. Towarzyszymy naszym chorym w misterium ich odchodzenia. Uczestniczymy w wielkiej tajemnicy.

Reklama

Niektórzy przedstawiciele rodzin uporczywie pytają personel o koniec. Chcieliby wiedzieć, jak długo jeszcze potrwa chorowanie, zanim nastąpi ostatnie tchnienie. – W takiej sytuacji zawsze wskazuję palcem niebo – mówi pielęgniarka z mysłowickiego hospicjum. – Nikt nie jest w stanie przewidzieć tego, co w swych wyrokach przewidział Pan życia i śmierci. Ludziom niewierzącym mówimy po prostu o biologii, która także nie ma gotowych szablonów postępu choroby. Każdy człowiek jest inny.

Jakość życia

Nawet najbardziej kolorowe ściany przychodni onkologicznych i szpitali nie są w stanie zakłamać rzeczywistości. Informacja o chorobie nowotworowej jest jak wyrok. Mimo że wszyscy jesteśmy skazani ostatecznie na śmierć, tracimy grunt pod nogami, gdy jej perspektywa może się nagle okazać bliższa, niż byśmy sobie tego życzyli.

Dr Stokłosa: – Lęk wciąż jednak jest żywy, bo zgłoszenie się do hospicjum oznacza, że zbliża się kres życia. Tymczasem prawda jest taka, że im wcześniej zgłosimy tam naszych chorych, tym więcej hospicjum może dla nich zrobić – poprawić im jakość życia, pomóc w różnorodny sposób.

Na szczęście takie myślenie znamionuje dziś nie tylko hospicjum. Ks. Kaczkowski w ostatnich latach swego życia poświęcił wiele wysiłku na tłumaczenie Polakom, że także w szpitalach chorzy powinni liczyć na to, co nazywamy leczeniem paliatywnym. Jeśli medycyna poddaje się w związku z zaawansowaną chorobą nowotworową, to jeszcze nie oznacza, że lekarze mogą bezradnie rozłożyć ręce. Przecież chodzi jeszcze o tzw. leczenie objawowe. Bioetycy, szczególnie katoliccy, od lat postulują skuteczną walkę z bólem. Anestezjolodzy coraz częściej powtarzają, że poziom dzisiejszej medycyny pozwala na nieporównywalnie większy komfort chorowania. Niektórzy nawet mówią, że pacjenci nie mają dziś prawa cierpieć.

Dr Stokłosa: – Hospicja są zdecydowanym głosem przeciwko eutanazji i nie zgadzają się z pojęciem prawa do wyboru momentu odejścia z tego świata. Hospicja mówią, że nie ma sytuacji beznadziejnych, w których nie da się pomóc człowiekowi. Eutanazja to jest krzyk rozpaczy i samotności. Zarówno naszą opieką medyczną, jak i wsparciem socjalnym i duchowym, którego udzielamy chorym, mówimy temu głośne i wyraźne „nie”.

Co powiedzieć choremu?

Poza tym, że pojawiają się fizyczne cierpienia, wielkim dylematem związanym z chorowaniem jest odpowiednia komunikacja. Jak lekarze mają przekazywać informacje o stanie zdrowia pacjenta? Jak ma się w tej trudnej sytuacji zachować rodzina? Ks. Kaczkowski często powtarzał, że chorującemu trzeba powiedzieć prawdę. Każdy ma prawo do poukładania swego życia w ciężkiej chorobie, być może zabezpieczenia się na wypadek śmierci, także do zwyczajnego napisania testamentu. Rzecz jednak w tym, żeby odpowiednio dozować prawdę o stanie zdrowia i nigdy nie odbierać nadziei. – Zawsze może przyjść odwrócenie choroby – powtarzał ks. Jan. – Nigdy nie wiemy, jak zachowa się nasz organizm i w którym momencie nastąpi koniec. A dopóki chorujemy, możemy się cieszyć każdym nowym dniem, choroba to przecież w dalszym ciągu życie.

Najtrudniej jest radzić sobie z chorobą dzieci. Także ks. Jan powtarzał, że w ich chorowaniu jest coś nienaturalnego. Jak mówił, dzieci i ludzie młodzi w sposób naturalny powinni być zdrowi. Choć na szczęście z nowotworami w ich życiu mamy do czynienia zdecydowanie rzadziej, problem jednak istnieje.

O swoim doświadczeniu spotkań z rodzicami, którym musiała przekazać informację o wadach letalnych ich dziecka, mówiła podczas jednego z sympozjów lekarka Magdalena Woźniak z krakowskiego Hospicjum im. ks. Józefa Tischnera. – Nie jesteśmy przygotowywani do tak trudnych rozmów – przyznała. Wystąpienie było częścią odbywającej się w marcu 2017 r. krakowskiej konferencji „Ocalić nadzieję. Rola i miejsce hospicjum perinatalnego w przestrzeni międzyludzkiej i w systemie opieki zdrowotnej”.

– Rodzina nagle staje w obliczu żałoby. Ona dotyczy nie tylko śmierci dziecka, umierają także wyobrażenia o szczęśliwej przyszłości, której pragnęli rodzice – powiedziała dr Woźniak. Jednym z najskuteczniejszych „leków”, które może zaoferować hospicjum perinatalne, jest prawda. Prelegentka wyjaśniła, że w czasie trudnych rozmów z rodzicami, obejmujących przede wszystkim przekazanie diagnozy i przedstawienie możliwości leczenia, obecny jest także psycholog.

Dla ks. Jana ważne były nie tylko prawda, ale też sposób jej przekazywania. Najważniejsze zaś w przypadku zetknięcia się z chorobą były silne relacje z rodziną. – Nie tylko to, że chorujesz, jest ważne – powtarzał. – Najważniejsze jest to, czy chorujesz sam, a jeśli nie sam, to z kim chorujesz. I jeśli za życia apelował o coś najbardziej, to właśnie o to, by chorym towarzyszyła empatia ze strony zarówno najbliższych, jak i personelu medycznego. – Lekarz nie leczy przecież żołądka czy wątroby, ale nade wszystko człowieka – mówił.

Od śmierci ks. Kaczkowskiego minął już ponad rok, a niebawem w kalendarzu pojawi się dzień urodzin tego księdza, który sam siebie nazywał onkocelebrytą. Dzięki swej chorobie i umieraniu jak nikt w Polsce stał się prawdziwym nauczycielem chrześcijańskiej nadziei. Nie tej taniej, sprzedawanej przez szarlatanów, ale tej najdroższej, prawdziwej, bo opartej na Chrystusie.

2017-06-28 09:33

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

„Adoptuj konającego” – włoscy apostołowie Bożego miłosierdzia apelują o modlitwę za umierających

[ TEMATY ]

Koronka Bożego Miłosierdzia

umieranie

Włochy

koronawirus

Bożena Sztajner/Niedziela

Włosi należący do Stowarzyszenia Apostołów Bożego Miłosierdzia „Faustinum” wyszli z inicjatywą: „Adoptuj konającego”. Zachęcają do modlitwy Koronką do Bożego Miłosierdzia za umierających, którzy chorują na COVID-19, a nie mają możliwości przyjęcia sakramentów, szczególnie ci, którzy przebywają na oddziałach intensywnej terapii – informują siostry ze Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia.

W Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach siostry ze Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia na stronie: www.faustyna.pl prowadzą dzieło „Koronki za konających”. Na numer 505 060 205 można wysyłać sms tylko z imionami umierających (bez żadnych dopisków).

Inicjatywa „Adoptuj konającego” wyszła od Włochów należących do Stowarzyszenia Apostołów Bożego Miłosierdzia „Faustinum”. Zrodziła się z wiary w słowa Jezusa zapisane w „Dzienniczku” św. Siostry Faustyny: „Kiedy weszłam na chwilę do kaplicy, powiedział mi Pan: Córko moja, pomóż mi zbawić pewnego grzesznika konającego; odmów za niego tę koronkę, której cię nauczyłem. Kiedy zaczęłam odmawiać tę koronkę, ujrzałam tego konającego w strasznych mękach i walkach. Bronił go Anioł Stróż, ale był jakby bezsilny wobec wielkości nędzy tej duszy; całe mnóstwo szatanów czekało na tę duszę. Jednak podczas odmawiania tej koronki ujrzałam Jezusa w takiej postaci, jak jest namalowany na tym obrazie. Te promienie, które wyszły z Serca Jezusa ogarnęły chorego, a moce ciemności uciekły w popłochu. Chory oddał ostatnie tchnienie spokojnie” (Dz. 1565).

Siostry Matki Bożej Miłosierdzia z Sanktuarium w Krakowie-Łagiewnikach podjęły też akcję: „Adoptuj Medyka”, w której modlitwą obejmują duchową opieką lekarzy, pielęgniarki, laborantów, ratowników medycznych wszystkich pracowników służby zdrowia, którzy są na pierwszej linii frontu z epidemią.

W związku z pandemią koronawirusa, pierwszy program TVP codziennie o godz. 7.00 transmituje Eucharystię z łagiewnickiego Sanktuarium. Po niej w kaplicy z łaskami słynącym obrazem Jezusa Miłosiernego i grobem św. Faustyny wprowadzono także całodzienną adorację Jezusa w Najświętszym Sakramencie, by mogły w niej uczestniczyć także osoby korzystające z transmisji on-line na stronie: faustyna.pl, na YouTube oraz w aplikacji mobilnej: Faustyna.pl. Najświętszy Sakrament wystawiany jest po Mszy św., transmitowanej przez TVP 1, czyli około 7.45. Adoracja trwa do wieczornej Eucharystii o godzinie 17.00, a w czwartki także po tej Mszy św. do godziny 21.30.

Podczas epidemii transmisję modlitwy w Godzinie Miłosierdzia i Koronki do Miłosierdzia Bożego z Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach, którą prowadzą siostry ze Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia, podjęły kolejne stacje radiowe: Radio Doxa z Opola i Radio eM z Kielc. We wspólnym wołaniu o Boże miłosierdzie „dla nas i całego świata” z krakowskimi Łagiewnikami łączą się także słuchacze radia Warszawa, Niepokalanów, Ain Karim, Alex z Zakopanego, Jasna Góra, Faustyna, Nadzieja, Podlasie, Pallotti FM.

Planowane w dniach 27-29 marca w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach rekolekcje wielkopostne, organizowane przez Stowarzyszenie Apostołów Bożego Miłosierdzia „Faustinum”, będą prowadzone w tym samym terminie przez internet na stronie: www.faustinum.pl. Mogą w nich uczestniczyć nie tylko członkowie i wolontariusze stowarzyszenia „Faustinum”, ale wszyscy, którzy chcą przeżyć ten trudny czas na pogłębionej refleksji i modlitwie. Temat rekolekcji został zaczerpnięty z „Dzienniczka” św. Siostry Faustyny: „Eucharystio – życie mej duszy”, a poprowadzą je siostry ze Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia. Na stronie będą umieszczane nagrane konferencje jako wprowadzenia do osobistej przedłużonej modlitwy oraz praktyczne wskazania, jak przeżywać te rekolekcje we własnych domach i pośród codzienności życia. Uczestnicy będą także zaproszeni do udziału w Eucharystii oraz do wspólnej modlitwy z siostrami przez transmisję on-line z  Sanktuarium, prowadzona na: www.faustyna.pl. Szczegółowe informacje na: www.faustinum.pl.

- Jezus powiedział do św. Faustyny: Czyń, co chcesz, rozdawaj łaski, jak chcesz, komu chcesz i kiedy chcesz (Dz. 31). Wraz z nią błagajmy więc o ustanie epidemii, ochronę przed wirusem, potrzebne łaski dla chorych, personelu medycznego i wszystkich służb zaangażowanych w naszej Ojczyźnie i na świecie w walkę z tą pandemią – apelują siostry.

CZYTAJ DALEJ

Franciszek pobłogosławił dzwon „Głos Nienarodzonych”

2020-09-23 14:18

[ TEMATY ]

dzwon

Włodzimierz Rędzioch

Papież Franciszek pobłogosławił w środę podczas audiencji generalnej polski dzwon noszący imię „Głos Nienarodzonych”. Przywiozła go delegacja fundacji Życiu Tak z Podkarpacia. Papież wyraził pragnienie, by głos dzwonu budził sumienia w Polsce i na świecie.

Wprowadzenie dzwonów do kultu chrześcijańskiego tradycyjnie przypisywane jest św. Paulinowi, biskupowi Noli w południowych Włoszech (409-431). Oczywiście instrumenty podobne do naszych dzwonów były używane już w starożytności przez Greków i Rzymian.

Zobacz zdjęcia: Franciszek pobłogosławił dzwon „Głos Nienarodzonych”

Na przykład grecki historyk i podróżnik Strabon pisze o używaniu „tintinnabulum” do ogłaszania otwarcia targu. Począwszy od IV w. używanie dzwonów w chrześcijańskie szybko rozprzestrzeniło się na Zachodzie, głownie w celu zwoływania wiernych. Ale były one używane szczególnie we wspólnotach monastycznych. Pierwsze wczesnośredniowieczne instrumenty dźwiękowe stosowane w liturgii nazywano „signum” i „clocca”, ale także „campana” i „nola”, co jest ewidentnym nawiązaniem do nazwy regionu Kampania i miasta Nola.

Od średniowiecza dzwony wyznaczały czas - nie było wówczas zegarów a niewielu mogło używać klepsydr i zegarów słonecznych. Dźwięk dzwonów wyznaczał rytm pracy w ówczesnych, głównie rolniczych społeczeństwach. Oczywiście dzwony pełniły bardzo ważną funkcję w życiu duchowym ludzi - ich dźwięk, który rozprzestrzeniał się wszędzie, był znakiem obecności sacrum i wzywał wiernych do oddawania czci Bogu. Jednocześnie ludzie uważali, że dzwony odgrywają rolę egzorcyzmów przeciwko wpływom sił zła, burz i innych klęsk żywiołowych. Ich dźwięk informował także o ważnych wydarzeniach: aby zasygnalizować śmierć kogoś ze wspólnoty, obwieścić jakieś wydarzenie zbiorowej radości lub ostrzec przed zbliżającym się niebezpieczeństwem, np. przed najazdem.

Powstała na Podkarpaciu Fundacja „Życiu Tak” im. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny postanowiła wykorzystać dzwon do przypominania ludziom o dramacie aborcji – tylko w 2019 r. na świecie zostało zabitych w łonie matki 42 miliony dzieci. Jego głos ma uwrażliwiać oraz pobudzać społeczeństwa do obrony niezbywalnego prawa do życia dziecka poczętego, dlatego nazwano go „Głos Nienarodzonych”. Dzwon wykonano w istniejącej od 1808 r. pracownii ludwisarskiej Jana Felczyńskiego w Przemyślu.

W manufakturze tej odlewane są najwyższej jakości dzwony, które trafiły już do kościołów na całym świecie. Wśród nich jest ważący 55 ton „Głos Ojca” – uznawany za największy kołysany dzwon na świecie, który znajduje się w brazylijskim Sanktuarium Boga Ojca Przedwiecznego. W ludwisarni rodziny Felczyńskich powstał także „Dzwon Niepodległości”, wykonany dla uczczenia 100. rocznicy odzyskania suwerenności przez Polskę.

Bogdan Romaniuk, założyciel Fundacji i pomysłodawca przedsięwzięcia, osoba związana z ks. Jerzym Popiełuszko często cytuje słowa „męczennika komunizmu”: „Zadaniem Kościoła jest nie tylko teoretyczne głoszenie prawa do życia nienarodzonych, lecz także praktyczna obrona tego prawa”. Również na dzwonie widnieją słowa bł. ks. Jerzego, który był bezkompromisowym obrońcą życia: „Życie dziecka zaczyna się pod sercem matki”; obok umieszczono V przykazanie Boże: „Nie będziesz zabijał”. Jak podkreśla Romaniuk „Głos Nienarodzonych” to inicjatywa, której nadrzędnym celem jest mobilizowanie ludzi do obrony życia ludzkiego, dlatego będzie używany głownie w czasie marszy „pro-life”.

Fundacja zwróciła się do Papieża Franciszka, aby pobłogosławił „Dzwon Nienarodzonych” – Ojciec Święty uczynił to w czasie audiencji ogólnej, 23 września.

Dzwon przywieziono do Watykanu 22 września wieczorem. Ustawiono go na Dziedzincu św. Damazego, gdzie w tym okresie odbywają się papieskie audiencji. Przy dzwonie ustawiono Meleks, który będzie używany do jego transpostu. Dziś, 23 września rano na Dziedzińcu odbyła się papieska audiencja, w czasie której Franciszek pozdrowił pielgrzymów w różnych językach.

Zwracając się do Polaków tak mówił o dzwonie: „Za chwilę pobłogosławię dzwon, noszący imię ‘Głos Nienarodzonych’, wykonany przez Fundację ‘Życiu Tak’. Będzie on towarzyszył wydarzeniom mającym na celu prypominanie o wartości życia ludzkiego od poczęcia do naturalnej śmierci. Niech jego głos budzi sumienia stanowiących prawo i wszystkich ludzi dobrej woli w Polsce i na świecie. Niech Bóg, jedyny i prawdziwy Dawca życia błogosławi Wam i Waszym rodzinom. Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”.

Na zakończenie audiencji Franciszek podszedł do dzwonu, przy którym stały osoby zaangażowane w zrealizowanie projektu dzwonu: obok Bogdana Romaniuka, Piotr Olszewski, właściciel firmy ludwisarskiej „Felczyńscy”, wykonawca dzwonu, ks. Lucjan Szumierz, proboszcz kolegiaty kolbuszowskiej, w której będzie przechowywany dzwon, oraz dwójka polskich dzieci, Karolina i Jakub. Franciszek zamienił z nimi kilka zdań i pobłogosławił „Głos Nienarodzonych”.

Następnie dzieci podały Ojcu Świętemu sznur przywiązany do serca dzwonu i mógł on w niego uderzyć - doniosły dzwięk rozszedł się po Dziedzincu św. Damazego. Od dziś dzwięk ten będzie przypominał wszystkim o świętości ludzkiego życia począwszy do jego poczęcia w łonie matki.

CZYTAJ DALEJ

Andrzej Duda: państwa UE powinny wspierać dążenia Białorusi do decydowania o własnym kraju

2020-09-24 16:30

[ TEMATY ]

Białoruś

Andrzej Duda

creenshot/Facebook

Państwa Unii Europejskiej powinny wspierać dążenia społeczeństwa białoruskiego do decydowania o własnym kraju i jego władzach - oświadczył w czwartek prezydent Andrzej Duda na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino.

Prezydent wraz z małżonką przebywa z wizytą we Włoszech, gdzie spotkał się m.in. z prezydentem Sergio Mattarellą czy premierem Giuseppem Conte.

Na czwartkowej konferencji prasowej na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino prezydent podkreślił, że jego rozmowy z włoskimi politykami dotyczyły m.in. problemów związanych z bezpieczeństwem. "Mówiliśmy o sytuacji na Białorusi. O tym, w jaki sposób powinniśmy tutaj działać jako państwa Unii Europejskiej, jakie są oczekiwania" - powiedział.

"I tutaj była pomiędzy nami absolutna zgodność, że trzeba uczynić wszystko, aby po pierwsze, mogły odbyć się na Białorusi wybory, które zostaną uznane przez społeczeństwo, a po drugie, że tak jak inne społeczeństwa, tak i również białoruskie społeczeństwo ma prawo do wolności, ma prawo do demokracji, ma prawo do tego, aby decydować o własnym kraju i o jego władzach" - powiedział prezydent.

"W związku z czym te wszystkie dążenia powinny być przez państwa UE wspierane. Co do tego nie mieliśmy żadnych wątpliwości. Tutaj żadnych rozbieżności między nami nie było" - dodał. (PAP)

autor: Edyta Roś, Marzena Kozłowska

ero/ mzk/ akl/

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję