Reklama

Niedziela Podlaska

Rosyjskie wspomnienia

Kiedy poznajemy biografię bp. Tadeusza Pikusa, naszą uwagę zwraca jego kilkuletni pobyt w Moskwie. W latach 1990-92 był kapelanem Pracowni Konserwacji Zabytków oraz duszpasterzem Polaków w ZSRR. Przez dwa lata mieszkał w hotelu robotniczym. Zorganizował w Moskwie College Teologii Katolickiej św. Tomasza z Akwinu, którego był dziekanem i wykładowcą. W latach 1995-96 zajmował się pracą naukową w Moskwie. Wspomnienia z tego okresu zostały opublikowane m.in. w książce „Katolik w Rosji” (Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, Warszawa 2003). Wśród zapisków znajdziemy i te związane z przeżywaniem czasu Wielkiego Tygodnia oraz Wielkanocy. Poniżej prezentujemy fragmenty tychże wspomnień

Niedziela podlaska 16/2017, str. 4-5

[ TEMATY ]

wspomnienia

Rosja

Archiwum bp. Tadeusza Pikusa

Msza św. na schodach kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Moskwie

Msza św. na schodach kościoła pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Moskwie

Naświęta wielkanocne większość mieszkańców hotelu wyjechała do Polski. Została garstka. Mieszkańcami hotelu byli prawie sami mężczyźni, pracownicy kontraktowi. Wśród przyjezdnych było kilkoro dzieci. Okazało się, że są one chętne do pomocy przy liturgii. Ustaliliśmy, że będą ministrantami.

Wielki Tydzień – szare, robocze dni*

Na tablicy ogłoszeń podałem informację o porządku nabożeństw Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy. Przewidziana była spowiedź. Powiesiłem kilka kolorowych obrazków i krzyż na tablicy obok ogłoszeń. Spodobało się pracownikom radzieckim, pochwalili, że dzięki temu jest trochę przyjemniej i weselej.

Reklama

Święta w ZSRR były trudne dla Polaków, którzy musieli tam pozostać. Wyczuwało się, że bardzo tęsknili do domów, rodzin, przyjaciół. Moskwa w tym czasie niczym nie przypominała świąt wielkanocnych. Były to szare, robocze dni. Oficjalnie w prasie, radiu i telewizji tego święta nie odnotowywano. Kościoły jeszcze nie wypowiadały się publicznie.

W środę Wielkiego Tygodnia ogłosiłem spowiedź. Do mieszkania, które było konfesjonałem, ustawiła się spora kolejka. Wielu osobom przypominało to okres świąt i środowisko parafialne. Można było zauważyć pewną ulgę wynikającą ze spotkania z księdzem. Nie ukrywali też swojej wdzięczności.

W czwartek wybrałem się do kościoła. Tym razem był otwarty. Poznałem pracującego tam księdza, któremu przedstawiłem moje skierowanie do pracy w ZSRR. Popatrzył na dekret, lecz sprawiał wrażenie, że go nie widzi albo że mało go interesuje. Zgłosiłem chęć pomocy w kościele. Na początku nic nie odpowiedział. Byłem zaniepokojony, że nie cieszy się z mojego przybycia.

Reklama

Ks. Stanisław, kapłan z Litwy, pracował w kościele pw. św. Ludwika na Łubiance 25 lat. Aktualnie miał ponad 80 lat. Sprawiał wrażenie człowieka, który nie kontaktuje się ze światem zewnętrznym. Jakby zamknął się w sobie. Nie wiedziałem, co począć. Trudno było się z nim porozumieć. Nie z powodu języka, znał bowiem języki polski, włoski, rosyjski. Po kościele kręciło się kilka kobiet. Zaproponowałem pomoc w spowiedzi w Wielki Piątek. Ks. Stanisław zgodził się, choć niechętnie. Wróciłem do hotelu markotny. Pomyślałem – nie chcą mnie tutaj.

Miasto wyzbyte pamięci o zmartwychwstaniu Chrystusa

Tymczasem na wieczór wielkoczwartkowy przygotowywaliśmy liturgię w klubie. W myślach było wiele skojarzeń do Ostatniej Wieczerzy i do tej naszej, w Moskwie. Na zewnątrz naszego domu żyło dziesięciomilionowe miasto, jakby wyzbyte pamięci o śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Temat ten był tu mało znany, a nawet obcy.

Kiedy zjeżdżałem w dół w ornacie, spotkałem portierę, która popatrzyła na mnie z zachwytem, tak jej się podobał mój strój, mówiąc: „Kakaja krasiwaja odieżda”. Wiernych na Mszy św. było mniej więcej tylu, ilu apostołów. Po Mszy św. można było obejrzeć telewizję. Pokazywano działaczy i liderów kołchozowych, mówiono na temat rozwoju przemysłu. Można było odbierać dwa programy. W drugim programie wyświetlano film z ostatniej wojny. W radiu zapowiadano oczekiwaną wizytę gen. Jaruzelskiego, prezydenta Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Hotel, w którym mieszkałem, znajdował się w rejonie krasnogwardiejskim, daleko od centrum. Była to południowa część Moskwy. Kościół pw. św. Ludwika znajdował się w centrum miasta, niedaleko Kremla. Dojazd miejską komunikacją od mego miejsca zamieszkania do kościoła był bardzo trudny. Na szczęście mogłem korzystać z samochodu. Ktoś z mieszkańców hotelu zawsze mi w tym pomagał.

W piątek po południu wybrałem się do kościoła na spowiedź. Zgodnie z umową miałem w dniach przedświątecznych pomóc w tej posłudze. Tego dnia ks. Stanisław był w niezłym nastroju. Nawet coś powiedział do mnie. Zaryzykowałem pytanie, czy byłoby możliwe odprawienie Mszy św. w pierwszy dzień świąt wielkanocnych. Ksiądz się zgodził. Nieźle, pomyślałem i poszedłem spowiadać. Po drodze spotkałem młodego kleryka. Przyjechał do seminarium z Rygi i – jak się okazało – pochodził z Moskwy. Był Rosjaninem. Miał na Imię Michał, mówił doskonale po polsku i powiedział, ze cieszy się z mojej obecności. – W jakim języku ksiądz będzie spowiadał? – spytał. – To ogłoszę ludziom. Niestety nie było słychać tego ogłoszenia. Później wyznał, że mu zabroniono.

Liturgię Męki Pańskiej odprawiałem wcześniej w hotelu, toteż mogłem pozostać dłużej w świątyni. Było sporo ludzi. Kościół pw. św. Ludwika mógłby pomieścić ok. 1000 osób. Była to prosta budowała, wewnątrz ciemna, w kształcie beczki. Miała jednak w sobie coś sakralnego. Czuło się w niej klimat świątyni. Nabożeństwo było odprawiane przez proboszcza, diakona i kleryka. Trwało długo. Teksty wypowiadano w trzech językach, to znaczy pewne części po łacinie, pewne po rosyjsku i po polsku. Tak zresztą była odprawiana i Msza św. Śpiewy, prawie wszystkie, były po polsku. Wróciłem późno do domu.

Stawili się wszyscy

W sobotę miałem święcić pokarmy w klubie hotelowym. O dziwo, ze święconką nie zabrakło nikogo, stawili się wszyscy, kto tylko był w hotelu. Po południu w naszym klubie miałem wyśpiewać Exultet. Podzieliłem się wiadomością, że w pierwszy dzień świąt będzie Msza św. po polsku w kościele pw. św. Ludwika o godz. 9.30. Ludzie się ucieszyli. Niektórzy dzwonili do znajomych mieszkających w innej części miasta, aby przekazać im tę informację.

Po Mszy św. w sobotę wybrałem się do kościoła w całkiem dobrym nastroju. Widziałem, że nieźle układają się sprawy. Zostałem ostudzony, gdy tylko dotarłem do zakrystii. Nikt nie zwracał na mnie uwagi. Nie miałem szans, aby włączyć się z czymkolwiek do liturgii. Zapytałem księdza proboszcza, czy sprawa jutrzejszej Mszy św. jest aktualna. Nikt mi nie odpowiedział. Czułem, że coś się wydarzyło w międzyczasie. Ponowiłem pytanie, aby dowiedzieć się, czy będę mógł działać zgodnie z umową. Ksiądz popatrzył i powiedział: – Nie.

– Jak to, przecież ustaliliśmy i ja powiadomiłem o tym ludzi. Przyjdą jutro na tę godzinę na Mszę św. Przecież ksiądz się na to zgodził – powiedziałem.

– Nie zgodziłem się – odparł. – Jeśli ksiądz chce, to proszę odprawić Mszę św. przy bocznym ołtarzu, po cichu i bez żadnych przemówień.

Oniemiałem. Niestety czułem, że dyskusja tutaj nie pomoże. Ksiądz już więcej nie chciał rozmawiać. Byłem wściekły, nie wiedziałem, co robić. Było mi gorzko, nie mogłem uwierzyć, że kapłan zaprzeczył swoim słowom. Czyżby zapomniał? Wróciłem do domu. Ładne szykowały mi się święta.

Och, jak mi było smutno. Lecz co dalej?

Gdy wróciłem, hotel był prawie pusty, tylko w kilu oknach świeciło się światło, tam pokrzykiwano i weselono się. Och, jak mi było smutno. Obraziłem się na cały tamten kościół. Nie pojadę – pomyślałem. Czułam się zraniony i poniżony. Lecz co dalej? Biłem się z myślami i rozważałem sytuację. Zajęło mi to kawał nocy. W międzyczasie dowiedziałem się z radia, że panu Jaruzelskiemu prezydent Gorbaczow przekazał teczki o pomordowanych oficerach polskich w Katyniu. Nieciekawa tu ziemia. Wreszcie ustaliłem, że nie mogę wycofać propozycji pomocy w kościele pw. św. Ludwika, jestem dyspozycyjny i gotowy w każdej chwili do działania. Tego nikt mi nie może odebrać. Ponadto jutro pojadę i odprawię cichą Mszę św. przy bocznym ołtarzu i nie powiem ani słowa do ludzi. Ja ze swej strony zawsze mogę dotrzymać umowy. Usnąłem.

Rano w pierwszy dzień wielkanocny pojechaliśmy wszyscy na Mszę św. Kościół częściowo się zapełnił. Nikomu nie powiedziałem o zaszłych zmianach. Była to niesamowita wielkanocna Msza św., cicha, z szeptanym Alleluja. Słyszałem płacz ludzi.

Po trzech latach, już w Warszawie, ktoś obecny na tej Mszy św. zapytał mnie: – Dlaczego wtedy była cicha Msza św.? Nie umiałem mu odpowiedzieć, ponieważ do dziś nie wiem, dlaczego. Wiem tylko, że gdzieś po pół roku mego pobytu, gdy odwoziłem ks. Stanisława do domu, ten przy wysiadaniu z samochodu szepnął mi: – Niech się ksiądz trzyma i nie załamuje.

Na postawie książki bp. Tadeusza Pikusa pt. „Katolik w Rosji”, Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, Warszawa 2003, str. 20-23

*Śródtytuły pochodzą od redakcji

2017-04-11 10:22

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Jan Paweł II w moim życiu

2020-08-25 13:40

Niedziela łódzka 35/2020, str. V

[ TEMATY ]

wywiad

wspomnienia

św. Jan Paweł II

100 lecie urodzin JP II

Marek Kamiński

Paweł Gruszczyński na tle fotografii z Ojcem Świętym

Paweł Gruszczyński na tle fotografii z Ojcem Świętym

Z bratem Pawłem Gruszczyńskim, rycerzem hetmanki Matki Bożej Opiekunki Rodzin, rozmawia Jadwiga Kamińska.

Jadwiga Kamińska: – Należymy do szczęśliwego pokolenia wiernych Kościoła, dla których Karol Wojtyła był papieżem. Jak przyjął Pan tę radosną wiadomość 16 października 1978 r.?

Paweł Gruszczyński: – Wiadomość o wyborze Polaka na Stolicę Piotrową w Rzymie zdumiała mnie i napełniła radością i dumą jak każdego Polaka. Po kilku miesiącach przyjechał on z pierwszą pielgrzymką do Polski. Śledziłem ją w telewizji. Zdumiewający i absolutnie wyjątkowy był widok papieża pod ogromnym krzyżem na placu, otoczony przez dziesiątki tysięcy rodaków. Tego nigdy przedtem nie widziałem i nie wyobrażałem sobie zobaczyć w PRL-u. Zaskoczyła mnie potężna treść homilii – trafiająca tak celnie jednocześnie do serc i do umysłów. Zaskoczyła mnie ogromna i powszechna reakcja społeczna. Odczułem, że owa mityczna szyba między wiernymi w kościołach i tłumami na placach i ulicach pękała.

Jak Pan wspomina spotkania z Ojcem Świętym? Które z nich najbardziej utkwiły w Pańskiej pamięci?


Mój pierwszy bezpośredni kontakt z osobą Jana Pawła II miał miejsce w kolejnym roku, w Rzymie, podczas audiencji generalnej. Stałem na Placu św. Piotra w wielotysięcznym zgromadzeniu z całego świata, radując się spotkaniem z następcą Chrystusa. Zacząłem go cenić: słuchać, czytać i gromadzić jego teksty, próbowałem je zrozumieć. W tamtym okresie, przygotowując się do egzaminu doktorskiego, miałem obowiązek opanowania przedmiotu: ekonomii albo filozofii. Wybrałem filozofię; lektury pozwoliły mi zgłębić filozofię klasyczną (chrześcijańską). Dzięki temu coraz głębiej i pełniej rozumiałem, o czym mówił papież, przywołując pojęcia prawdy, dobra, godności człowieka, jego ostatecznego celu i powołania, praw i obowiązków – także społecznych. Papież wyjaśniał, jakie są zadania osoby ludzkiej w małżeństwie, w rodzinie, w społeczeństwie, w świecie; jakie obowiązki ma do wypełnienia każdy z nas.
Kolejny wielki dzień w mym życiu: 13 czerwca 1987 r. – wizyta Jana Pawła II w Łodzi. Znalazłem się w łódzkiej katedrze, gdy on przybył tam na spotkanie z pracownikami nauki i kultury. Tkwiłem w nieprzeliczonym tłumie; papieża nie byłem w stanie zobaczyć, ale słyszałem go przemawiającego – był tuż obok. Odtąd ja starałem się przychodzić do niego; uczestniczyłem już we wszystkich jego pielgrzymkach do Ojczyzny, a także szukałem go w Rzymie. Stąd wyjazdy do Rzymu, aby go lepiej słyszeć, widzieć i pojmować. Wielkim przeżyciem była dla żony i dla mnie audiencja prywatna w Auli Klementyńskiej. W rozmaitych podróżach z żoną po Polsce i Europie szukaliśmy śladów jego pielgrzymich wizyt: pamiątkowych tablic, pomników, różnych dzieł duchowych.

Czego mogliśmy się nauczyć od Jana Pawła II?

Po jego śmierci wyruszyliśmy z pielgrzymką do jego grobu w podziemiach Bazyliki Piotrowej. Trwało pogłębianie jego myśli, jego nauczania. To nauczanie objawiło się jako gigantyczne, potężne: 14 encyklik dotyczących wszystkich spraw wiary i życia, listy apostolskie, konstytucje oraz niezliczone homilie, dające odpowiedzi na wszystkie pytania, które współczesny człowiek i obecny świat zadaje. Wystarczy tylko po nie sięgać.

Czy czuje Pan, że należy do „pokolenia JP II”?

Nigdy nie myślałem o sobie, że należę do „pokolenia JP II”. A tymczasem wszechmogący Bóg sprawił, że przed laty trafiłem do środowiska podobnie odczuwających i poszukujących mężczyzn, dla których osoba i nauczanie Jana Pawła II – największego Polaka, księdza, mocarnego mężczyzny – stała się wzorcem i zobowiązaniem. I tak wstąpiłem do świeckiego zakonu Rycerzy Jana Pawła II. Dzięki braciom – rycerzom – osoba św. Jana Pawła II to nie tylko wspomnienia, jego teksty i przemyślenia. To także miejsca, osoby i zdarzenia łączące się jakże silnie z jego przesłaniem.

CZYTAJ DALEJ

Parafia zdobyła pierwsze miejsce w ogólnopolskim konkursie Modernizacja Roku w kategorii „zabytki”

2020-09-23 20:49

[ TEMATY ]

zabytki

nagroda

Facebook

Parafia pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Rawie Mazowieckiej jako inwestor oraz firma Castellum jako wykonawca i autor projektu to laureaci pierwszej nagrody w ogólnopolskim konkursie Modernizacja Roku 2019 i Budowa XXI w. w kategorii „obiekty zabytkowe”. Nagrodzony projekt dotyczył rewitalizacji obiektów parafialnych. Uroczysta gala konkursu odbyła się dziś na Zamku Królewskim w Warszawie.

Ogółem do konkursu zgłoszono ponad 700 inwestycji zakończonych w 2019 r. Z tej liczby do finału przeszło ponad 40 z nich. A tylko 10 zdobyło I miejsca w 10 różnych kategoriach. Uroczysta Gala Ogłoszenia Wyników i Wręczenia Nagród w 24. edycji Konkursu „Modernizacja Roku 2019 i Budowa XXI w.” odbyła się dziś na Zamku Królewskim w Warszawie.

Projekt rewitalizacji zespołu pojezuickich obiektów w Rawie Mazowieckiej otrzymał Pierwszą nagrodę w kategorii „Obiekty Zabytkowe”. Projekt ten zdobył też kolejne pierwsze miejsce w głosowaniu internetowym, które odbywało się niezależnie od werdyktu jury konkursu.

Ze względu na ograniczenia związane z pandemią w uroczystości mógł uczestniczyć 1 przedstawiciel ze strony inwestora, wykonawcy oraz

projektanta. Nagrodę w imieniu parafii pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Rawie Mazowieckiej odebrał proboszcz parafii, ks. Bogumił Karp. Wykonawcę i Projektanta reprezentował Dyrektor z firmy Castellum - Marek Hałon.

Konkurs Modernizacja Roku jest największym konkursem w dziedzinie inwestycji w Polsce.

CZYTAJ DALEJ

Koronka do Bożego Miłosierdzia na ulicach miasta - [Aktualizacja: 23.09.g.23:14]

2020-09-23 23:14

Zofia Białas

Iskra Bożego Milosierdzia w Wieluniu

Iskra Bożego Milosierdzia w Wieluniu

28 września o godz. 15:00, po raz 13. odbędzie się Koronka do Bożego Miłosierdzia na ulicach miast świata. Zobaczcie, gdzie można dołączyć się do modlitwy.

Oleśnica:

1) Przy pomniku św. Jana Pawła II (kościół pw. NMP Matki Miłosierdzia w Oleśnicy) - Organizator: Parafia oraz “Niedziela Wrocławska”

Wrocław:

1) Skrzyżowanie ulic Żmigrodzkiej i Obornickiej - Organizator: Wspólnota św. Charbela z Wrocławia -Karłowic od Ojców franciszkanów skrzyżowaniu ulic Żmigrodzka i Obornicka

2) Krzyż Misyjny przy kościele św. Jadwigi ul. Pilczycka 25 54-150 Wrocław - skrzyżowanie ulic Pilczyckiej i Kozanowskiej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję