Kard. Grzegorz Ryś „Człowiekiem Roku” 2025

Na początku rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. Piotr Jedynak powitał licznie zgromadzonych gości. Wśród wyróżnionych, uczestniczących w gali, powitał m.in. laureatów tytułu „Człowieka Roku”: metropolitę krakowskiego kard. Grzegorza Rysia, wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, laureatów tytułu „Małopolanina Roku”: gen. Adama Joksa oraz prof. Wincentego Kućmę, a także przedstawicieli władz państwowych i samorządowych. Wskazał również na obecność reprezentantów korpusu konsularnego oraz rektorów krakowskich uczelni.

Następnie głos zabrał przewodniczący Federacji Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP oraz Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Małopolski Kazimierz Barczyk. – Spotykamy się dziś z wyjątkowej okazji gali tytułu „Człowiek Roku” 2025 oraz „Małopolanin Roku” 2025. To święto ludzi, którzy w swojej pracy, służbie i postawie realizują najpiękniejsze wartości: miłość do ojczyzny, wierność ideałom, wolność, solidarność i troskę o dobro wspólne – zaznaczył.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Przewodniczący przypomniał, że wyróżnienia przyznawane są od blisko 30 lat i wskazał na wybitne osoby, które zostały nim uhonorowane. Odnosząc się do znaczenia tytułu „Małopolanina Roku”, podkreślił jego zakorzenienie w tradycji regionu.

Reklama

Kazimierz Barczyk przypomniał także historię wyróżnienia, przywołując moment nadania tytułu „Honorowego Małopolanina Wszechczasów” św. Janowi Pawłowi II oraz sylwetki kolejnych laureatów reprezentujących różne dziedziny życia publicznego, naukowego i kulturalnego.

Po odczytaniu laudacji i odebraniu wyróżnienia, głos zabrał wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz, który został uhonorowany tytułem „Człowieka Roku” 2025. Dziękując za uznanie, zwrócił uwagę na jego osobisty wymiar. – Ta nagroda jest dla mnie ważna, bo jest na moim uniwersytecie, w moim Krakowie, w miejscu i z ludźmi, z którymi chcę być. Niezależnie, co będę robił, tu zawsze będę u siebie. I chciałbym, żebyście tak mnie przyjmowali – powiedział.

Podkreślił również znaczenie wspólnoty i odpowiedzialności za państwo. – Polska armia musi być bardzo silna, żeby nie opłacało się jej zaatakować. Nie po to, żebyśmy kogoś atakowali, bo jesteśmy państwem pokoju – zauważył Władysław Kosiniak-Kamysz. Swoją nagrodę zadedykował żołnierzom. – Tę nagrodę oczywiście w jasny sposób dedykuję wszystkim żołnierzom Wojska Polskiego i wszystkim tym, którzy budują dzisiaj bezpieczeństwo państwa polskiego – zaznaczył i dodał, że wszystkie podejmowane przez niego decyzje mają na celu zabezpieczenie dobra Polski.

Wicepremier wskazał również na potrzebę współpracy. – Proszę Was o pomoc, bo sam nie będę w stanie zbudować siły i odporności państwa. Potrzebujemy zaangażowania wszystkich, by budować bezpieczeństwo Polski – powiedział.

Reklama

Następnie wręczono wyróżnienie metropolicie krakowskiemu kard. Grzegorzowi Rysiowi, „w uznaniu za kształtowanie postaw wzajemnego szacunku, tolerancji i odpowiedzialności za drugiego człowieka, konsekwentne budowanie dobra wspólnego, tworzenie i umacnianie pokoju, dialogu pomiędzy religiami, narodami oraz wspólnotami, a także odważne łączenie duchowości z troską o losy zwykłych ludzi w ogarniętym konfliktami świecie”.

Metropolita krakowski dziękował za przyznane wyróżnienie, nawiązując także do wcześniejszego tytułu „Małopolanina Roku”.

Kardynał przywołał hymn „Gaude Mater Polonia”, który otworzył uroczystość, wskazując na jego znaczenie dla Polaków. – Nie ma innego klucza, żeby otworzyć to spotkanie jak „Gaude Mater Polonia”, hymn napisany ku czci św. Stanisława, podczas jego kanonizacji. Hymn, który mówi, że Polska się może cieszyć, bo widzi potomstwo, które się jej rodzi, a rodzi się jej z krwi męczennika – zaznaczył. W tym kontekście kard. Grzegorz Ryś mówił o spotkaniu państwa, społeczeństwa i Kościoła. – Dokąd tak będzie, to znaczy, że rzeczywiście jest to spotkanie państwa, społeczeństwa i Kościoła. Ono się ostatecznie zawsze odbywa w człowieku – stwierdził.

Metropolita krakowski podkreślił, że „bycie razem” nie powinno ograniczać się do czasu zagrożeń. Wskazał na znaczenie codziennej współpracy i zaznaczył, że nagrodę traktuje jako znak otwartości samorządu na dialog z Kościołem. – Przyjmuję ten tytuł w tym kluczu, że ci, którzy ciągle biorą odpowiedzialność za Polskę, są otwarci na dialog z Kościołem, na jego wkład w to, co możemy robić razem dla człowieka. I dlatego bardzo dziękuję – powiedział.

Reklama

Tytuł „Małopolanina Roku” 2025 odebrał gen. Adam Joks, dowódca II Korpusu Polskiego. – Odbieram to jako uznanie dla całego dowództwa II Korpusu Polskiego. Dla wszystkich żołnierzy i pracowników resortu obrony, którzy przyczynili się do jego utworzenia i osiągnięcia pełnej gotowości operacyjnej – podkreślił.

Wskazał także, że korpus osiągnął pełną zdolność do dowodzenia jednostkami wojsk lądowych. – II Korpus Polski jest w pełni przygotowany do prowadzenia operacji narodowej i sojuszniczej. Stanowimy istotny element w planach regionalnych NATO – zaznaczył.

Głos zabrał również drugi uhonorowany tytułem „Małopolanina Roku” 2025 prof. Wincenty Kućma. – Bardzo dziękuję za to piękne wyróżnienie. (…) To miasto daje artystom skrzydła i czas do pracy oraz refleksji – powiedział.

Podziękował także swoim najbliższym i współpracownikom. – Dziękuję mojej żonie za wspólne lata oraz za obecność moich synów – dodał.

Od niemal trzech dekad Federacja Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP oraz Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski przyznają wyróżnienia „Małopolanin Roku” i „Człowiek Roku” osobom szczególnie zasłużonym.

Drodzy Bracia i Siostry! W Rzymie na Awentynie znajduje się opactwo benedyktyńskie św. Anzelma. Jako siedziba Instytutu Studiów Wyższych oraz opactwa prymasa benedyktynów skonfederowanych, stanowi ono miejsce, które łączy w sobie modlitwę, naukę i zarządzanie, czyli te trzy płaszczyzny aktywności, które cechują życie Świętego, któremu opactwo jest dedykowane: Anzelmowi z Aosty, którego 900. rocznica śmierci przypada w tym roku. Liczne inicjatywy, podjęte zwłaszcza przez diecezję Aosty z okazji tej rocznicy, ukazały zainteresowanie, które nadal budzi ten średniowieczny myśliciel. Jest on znany również jako Anzelm z Bec i Anzelm z Canterbury, ponieważ związany był w tymi miastami. Kim jest ta osobistość, z którą trzy miejsca, oddalone od siebie i znajdujące się w trzech różnych krajach - we Włoszech, we Francji i w Anglii - czują się szczególnie związane? To mnich o intensywnym życiu duchowym, znakomity wychowawca młodzieży, teolog o niezwykłych zdolnościach spekulatywnych, mądry zarządca i niezłomny obrońca „libertas Ecclesiae” - wolności Kościoła. Anzelm jest jedną z wybitnych osobowości średniowiecza, potrafił połączyć wszystkie te przymioty dzięki głębokiemu doświadczeniu mistycznemu, które zawsze kierowało jego myślą i działalnością. Św. Anzelm urodził się w 1033 r. (lub na początku 1034 r.) w Aoście jako pierworodny syn znamienitej rodziny. Jego ojciec był człowiekiem szorstkim, oddającym się rozkoszom życia i trwoniącym swój majątek; matka zaś to kobieta szlachetnych obyczajów i głębokiej pobożności (por. Eadmero, „Vita s. Anselmi”, PL 159, col. 49). To matka zajęła się wczesną humanistyczną i religijną formacją syna, którego następnie powierzyła benedyktynom z przeoratu w Aoście. Anzelm, który jako dziecko - jak opowiada jego biograf - wyobrażał sobie, że dobry Bóg zamieszkuje wysokie, ośnieżone szczyty Alp, miał pewnej nocy sen, że wysłano go do tego wspaniałego królestwa samego Boga, który długo i serdecznie z nim rozmawiał, po czym poczęstował go „śnieżnobiałym chlebem” (tamże, col. 51). Sen ten pozostawił w nim przekonanie, że został powołany do wypełnienia szczytnej misji. Gdy miał piętnaście lat, poprosił o przyjęcie do Zakonu Benedyktynów, ojciec jednak całą swoją władzą sprzeciwił się temu i nie ustąpił nawet wtedy, gdy ciężko chory syn, czując, że koniec jest bliski, błagał o zakonny habit jako ostatnią pociechę. Anzelm powrócił do zdrowia, a potem, po przedwczesnej śmierci matki, przeżywał czas moralnego zagubienia: zaniedbał naukę i porwany ziemską namiętnością, stał się głuchy na napomnienia Boga. Porzucił dom i zaczął włóczęgę po Francji w poszukiwaniu nowych przeżyć. Trzy lata później, gdy dotarł do Normandii, udał się do opactwa Benedyktynów w Bec, przyciągnięty sławą Lanfranka z Pawii, przeora klasztoru. Było to dla niego spotkanie opatrznościowe i decydujące o dalszym jego życiu. Anzelm z zapałem podjął studia pod kierunkiem Lanfranka i w krótkim czasie stał się nie tylko ulubionym uczniem, ale również powiernikiem mistrza. Zapłonęło w nim na nowo jego powołanie zakonne i - po starannym rozważeniu - w wieku 27 lat wstąpił do zakonu i przyjął święcenia kapłańskie. Asceza i studium otworzyły przed nim nowe horyzonty, pozwalając mu odkryć na nowo, i to w znacznie większym stopniu, tę zażyłość z Bogiem, jaką miał jeszcze jako dziecko. Gdy w 1063 r. Lanfrank został opatem w Caen, Anzelm, po trzech zaledwie latach życia monastycznego, mianowany został przeorem klasztoru w Bec i mistrzem klauzurowej szkoły, wykazując się zdolnościami wychowawczymi. Nie lubił metod autorytarnych, porównywał młodych ludzi do małych roślin, które rosną lepiej, kiedy nie są zamknięte w pomieszczeniach, i pozostawiał im „zdrową” swobodę. Był bardzo wymagający wobec samego siebie i wobec innych, gdy chodziło o przestrzeganie wymogów życia monastycznego, lecz zamiast narzucać dyscyplinę, stosował perswazję. Po śmierci opata Erluina, założyciela opactwa w Bec, w lutym 1079 r. Anzelm wybrany został jednogłośnie na jego następcę. Tymczasem wielu mnichów wezwano do Canterbury, by zanieść braciom zza kanału La Manche odnowę, jaka dokonywała się na kontynencie. To dzieło spotkało się z dobrym przyjęciem do tego stopnia, że Lanfrank z Pawii, opat Caen, został nowym arcybiskupem Canterbury i poprosił Anzelma o pozostanie z nim na jakiś czas, aby uczyć mnichów i pomóc mu w trudnej sytuacji, w jakiej znalazła się jego wspólnota kościelna po najeździe Normanów. Pobyt Anzelma okazał się bardzo owocny, zaskarbił on sobie sympatię i szacunek tak, iż po śmierci Lanfranka wybrano go na jego następcę na stolicy arcybiskupiej w Canterbury. Sakrę biskupią przyjął uroczyście w grudniu 1093 r. Anzelm przystąpił od razu energicznie do walki o wolność Kościoła, odważnie domagając się niezależności władzy duchowej od władzy doczesnej. Bronił Kościoła przed bezprawną ingerencją władz politycznych, przede wszystkim królów Wilhelma Rudego i Henryka I, zachętę i poparcie znajdując u papieża, któremu okazywał zawsze śmiałe i serdeczne oddanie. Wierność tę przypłacił w 1103 r. nawet goryczą wygnania ze swej stolicy w Canterbury. Dopiero w 1106 r., gdy król Henryk I wyrzekł się roszczeń udzielania kościelnej inwestytury oraz ściągania podatków kościelnych i konfiskaty mienia Kościoła, Anzelm mógł powrócić do Anglii, radośnie witany przez duchowieństwo i lud. Tak szczęśliwie zakończyła się walka, jaką stoczył orężem wytrwałości, dumy i dobroci. Ten Święty Arcybiskup, który budził wokół siebie podziw, gdziekolwiek się udał, ostatnie lata swego życia poświęcił przede wszystkim moralnej formacji duchowieństwa i intelektualnym badaniom zagadnień teologicznych. Zmarł 21 kwietnia 1109 r., słuchając słów Ewangelii czytanej tego dnia podczas Mszy św.: „Wyście wytrwali przy Mnie w moich przeciwnościach. Dlatego i Ja przekazuję wam królestwo, jak Mnie przekazał je mój Ojciec: abyście w królestwie moim jedli i pili przy moim stole” (Łk 22, 28-30). W ten sposób spełnił się sen o tej tajemniczej uczcie, który w dzieciństwie miał na samym początku swej drogi duchowej. Jezus, który zaprosił go, by siadł przy Jego stole, przyjął św. Anzelma po śmierci do wiecznego królestwa Ojca. „Błagam Cię, Boże, obym mógł Cię poznać, obym Cię kochał, bym mógł się Tobą radować. A jeżeli nie mogę w całej pełni w tym życiu, niech przynajmniej stale postępuję naprzód, aż nadejdzie to w pełni” („Proslogion”, rozdz. 14). Modlitwa ta pozwala zrozumieć mistyczną duszę tego wielkiego Świętego okresu średniowiecza, twórcy teologii scholastycznej, któremu tradycja chrześcijańska przyznała tytuł „Doctor Magnificus”, ponieważ żywił gorące pragnienie zgłębiania tajemnic Bożych, z pełną świadomością jednak, że droga poszukiwania Boga nigdy się nie kończy, przynajmniej na tej ziemi. Jasność i logiczny rygoryzm jego myśli zawsze miały na celu „wzniesienie duszy do kontemplacji Boga” (tamże, „Proemium”). Stwierdził on wyraźnie, że ten, kto chce uprawiać teologię, nie może liczyć jedynie na swą inteligencję, ale musi pielęgnować jednocześnie głębokie przeżywanie wiary. Działalność teologa, według św. Anzelma, rozwija się więc w trzech etapach: wiara - bezinteresowny dar od Boga, który należy przyjąć z pokorą; doświadczenie - które polega na wcieleniu słowa Bożego we własnym codziennym życiu; wreszcie prawdziwe poznanie - które nigdy nie jest owocem ascetycznego rozumowania, lecz kontemplatywną intuicją. Jak najbardziej aktualne pozostają także dziś w tej materii, dla zdrowych badań teologicznych i dla każdego, kto chciałby zgłębić prawdę wiary, jego słynne słowa: „Nie próbuję, Panie, przeniknąć Twojej głębi, gdyż w żadnym razie nie przyrównuję do niej mego intelektu; pragnę jednak, przynajmniej do pewnego stopnia, zrozumieć Twoją prawdę, w którą wierzy i którą kocha moje serce. Nie staram się bowiem zrozumieć, abym uwierzył, ale wierzę, bym zrozumiał” (tamże, 1). Drodzy Bracia i Siostry, miłość do prawdy i nieustanne pragnienie Boga, które naznaczyły całe życie św. Anzelma, niech będą dla każdego chrześcijanina bodźcem do niezmordowanego poszukiwania coraz głębszej jedności z Chrystusem - Drogą, Prawdą i Życiem. Oprócz tego gorliwość, pełen odwagi zapał, który wyróżniał jego pasterską działalność i który przysporzył mu czasem niezrozumienia, goryczy, a nawet wygnania, niech będzie zachętą dla pasterzy, osób konsekrowanych i wszystkich wiernych, by kochać Kościół Chrystusowy, modlić się, pracować i cierpieć dla niego, nie porzucając go nigdy ani nie zdradzając. Niechaj wyjedna nam tę łaskę Dziewica Matka Boża, do której św. Anzelm żywił czułe i synowskie nabożeństwo. „Maryjo, Ciebie serce moje chce miłować - pisze św. Anzelm - Ciebie język mój pragnie żarliwie sławić”.