Reklama

Niedziela Małopolska

Festiwal pod Tatrami

Pod koniec wakacji, w dniach 21-29 sierpnia br. w Zakopanem będzie się odbywał 47. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich. Z Agnieszką Gąsienicą-Giewont – kierownikiem artystycznym festiwalu – rozmawia Agnieszka Konik-Korn

Niedziela Ogólnopolska 33/2015, str. 48-49

[ TEMATY ]

kultura

folklor

Regina Watycha

Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich cieszy się wielkim zainteresowaniem na całym świecie

AGNIESZKA KONIK-KORN: – MFFZG w Zakopanem organizowany jest niemalże od pół wieku. Jaka jest historia tego wydarzenia?

AGNIESZKA GĄSIENICA-GIEWONT: – Historia festiwalu jest zarówno ciekawa, jak i bogata. Jego dzieje sięgają czasów II RP, a rodowód festiwalu można łączyć z koncepcją „Związku Ziem”, która wyrosła na gruncie podhalańskiego regionalizmu. Skonkretyzował ją w latach 20. XX wieku Władysław Orkan. Proponowana przez niego koncepcja zakładała zjednoczenie wszystkich grup zamieszkujących polskie Karpaty, od Huculszczyzny aż po Beskid Śląski, i stworzenie dla nich wspólnego programu rozwoju. Podobne cele mieli twórcy „Święta Gór”, którzy w 1935 r. do Zakopanego zaprosili muzyków, tancerzy, śpiewaków, twórców i artystów ludowych z terenu całych polskich Karpat i już wtedy to spotkanie miało charakter konkursu. II wojna światowa przerwała organizację tych spotkań, ale 20 lat po jej zakończeniu idea górskiego święta odżyła w nieco innej formie, pod nazwą „Jesieni Tatrzańskiej”, i miała być przedłużeniem sezonu artystycznego w Zakopanem. We wrześniu 1965 r. na scenie kina „Giewont” wystąpiły cztery miejscowe zespoły, które zachwyciły widzów. Był to sygnał dla organizatorów, że folklor widowiskowy może być największą atrakcją zakopiańskiego święta, i tak też się stało. W 1968 r., oprócz polskich zespołów, zaproszono grupy z zagranicy i tę datę uważamy za pierwszy Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem. Festiwal odbywa się odtąd co roku, oprócz 1982 r., kiedy ze względu na sytuację polityczną został odwołany. W latach 90. termin festiwalu przesunięto na sierpień. Od początku jest on jednym z najważniejszych wydarzeń organizowanych przez miasto Zakopane. Celem, który od lat przyświeca festiwalowi, jest popularyzacja oraz ochrona materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego, a także utrwalenie wartości tradycji i więzi międzyludzkich. Festiwal ma także wymiar edukacyjny.

Przeczytaj także: Program festiwalu

– Na czym polega konkursowa formuła festiwalu?

– Zawsze zwracano uwagę na sposób, w jaki prezentuje się folklor widowiskowy. Występy zespołów ogromnie różniły się od siebie – jedne przedstawiały tańce, inne obrzędy ludowe czy śpiewy. Jurorzy zgłosili potrzebę zawężenia zasad i opracowano regulamin pod kierunkiem prof. Romana Reinfussa. Wprowadził on 3 kategorie, w których oceniane były zespoły: folklor w formie autentycznej, artystycznej i stylizowanej. W 1975 r. wprowadzono również kategorię folkloru rekonstruowanego na podstawie literatury i zapisów archiwalnych, ale wkrótce z niej zrezygnowano. Do dnia dzisiejszego zespoły oceniane są w powyższych 3 kategoriach, a nagrodami głównymi są odpowiednio: złota, srebrna i brązowa ciupaga.

– Jak dobierani są uczestnicy festiwalu?

– Festiwal znany jest na całym świecie, dlatego zespoły same zgłaszają się do organizatora, czyli Biura Promocji Zakopanego. Ponieważ tych zespołów jest bardzo dużo i nie ma możliwości, by te same grupy prezentowały się co roku, do konkursu można zgłaszać się co 5 lat. Nieraz sami, jako organizatorzy, wyszukujemy atrakcyjne grupy z całego świata; zwracamy uwagę na stroje, śpiew, obrzędy. Polskie zespoły, które będą brać udział w konkursie, są typowane dopiero na przełomie lipca i sierpnia podczas Festiwalu Folkloru Górali Polskich w Żywcu. Dlatego co roku jest to pewna niespodzianka.

– Jednym z charakterystycznych wydarzeń festiwalu jest barwny korowód, który przejdzie ulicami Zakopanego...

– Oficjalna inauguracja festiwalu zawsze ma miejsce w niedzielę – w 3. dniu wydarzenia (w tym roku będzie to 23 sierpnia). Zazwyczaj zaczynamy na Kasprowym Wierchu lub nad Morskim Okiem, dokąd przybywają przedstawiciele zespołów. Następnie w kościele Świętego Krzyża uczestniczymy we Mszy św. ekumenicznej, modląc się o pokój na świecie. Stamtąd rusza korowód, który przez ul. Zamoyskiego i Krupówki schodzi na Równię Krupową. Podczas korowodu prezentują się wszystkie zespoły uczestniczące w festiwalu. Jest to wydarzenie, które rokrocznie przykuwa największą uwagę turystów. Tu wszystkim udziela się radość i klimat tego wydarzenia. Zespoły także są podbudowane, bo spotykają się z ogromną serdecznością i zainteresowaniem ludzi, z którymi mają bezpośredni kontakt.

– W czym zatem będą mogli w tym roku uczestniczyć odwiedzający Zakopane turyści?

– Program festiwalu dostosowany jest do możliwości osób pracujących i tych, którzy spędzają wakacyjny czas na górskich szlakach. Występy odbywają się przez cały tydzień w dwóch popołudniowych blokach – o godz. 17 i o 20.30. Dla osób, które nie korzystają z uroków gór lub gdy pogoda nie sprzyja wędrówkom, przygotowaliśmy także bogatą ofertę zajęć przed południem. Szczególnie zapraszamy rodziny z dziećmi, dla których przygotowaliśmy warsztaty rękodzieła, wycinanek łowickich, bibułkarstwa, garncarstwa czy malarstwa na szkle. W tym roku będą także prowadzone animacje zabaw sprzed lat, z tradycyjnymi zabawkami. Będzie także można nauczyć się grać na instrumentach pasterskich i na dudach.
Od poniedziałku do czwartku będziemy uczestniczyć w Międzynarodowym Konkursie Kapel, Śpiewaków i Instrumentalistów Ludowych oraz w dniach narodowych – w tym roku będą to dni: hiszpański, ukraiński oraz grecki. Będzie można skosztować wytworów kuchni regionalnej, nauczyć się tańców i śpiewów z tych krajów. Przewidziany jest także dzień górali polskich. W czasie trwania festiwalu będą również otwarte pracownie twórców ludowych, a także zakopiańskie galerie i muzea, do których będzie można wejść bezpłatnie. Odbędą się także sesje naukowe na temat kulturowych wymiarów pogranicza czy warsztaty folklorystyczne dla młodych, w których będzie poruszony temat gwary podhalańskiej. Wstęp na większość wydarzeń jest bezpłatny.
Konkursy i prezentacje będą odbywać się w plenerze, w Osadzie Festiwalowej i w Namiocie Festiwalowym na Dolnej Równi Krupowej. Każdy może przyjść, a cały program festiwalu dostępny jest na stronie: www.mffzg.pl oraz na Facebooku.

2015-08-12 08:31

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Poznań: abp Gądecki wręczył nagrody Zasłużeni dla Kultury Chrześcijańskiej

2020-06-30 11:28

[ TEMATY ]

sztuka

kultura

archpoznan.pl

„Do szopy, hej pasterze-dudziarze” Międzynarodowe Spotkania Kolędników-Dudziarzy w Połajewie oraz ogólnopolski cykl „Verba Sacra” zostali uhonorowani przez abp. Stanisława Gądeckiego nagrodami za Zasługi dla Kultury Chrześcijańskiej. Metropolita poznański wręczył laureatom wyróżnienia w uroczystość św. Apostołów Piotra i Pawła, patronalne święto stolicy Wielkopolski.

Uroczystość, podczas której wystąpili dudziarze z Połajewa, prezentując wielkopolskie utwory na ten instrument, odbyła się w Sali Pompejańskiej rezydencji arcybiskupów poznańskich.

– Piękną odsłoną świętowania uroczystości patronów naszej katedry i miasta Poznania jest spotkanie z ludźmi sztuki i wręczenie im nagród zaproponowanych przez członków Rady ds. Inicjatyw Naukowych i Kulturalnych Archidiecezji Poznańskiej – powiedział bp Damian Bryl, przewodniczący Rady ds. Inicjatyw Naukowych i Kulturalnych Archidiecezji Poznańskiej.

W laudacji redaktor Andrzej Błaszczak zaznaczył, że Międzynarodowe Spotkania Kolędników-Dudziarzy w Połajewie, organizowane od 2001 roku, są częścią wielkopolskiej kultury. Zwrócił uwagę na determinację i zaangażowanie inicjatorów wydarzenia, które przyciąga nie tylko muzyków z Polski, ale także z czternastu krajów świata, m.in. z Francji, Gruzji i Włoch.

Nagrodę odebrali Stanisław Pochyluk, wójt Gminy Połajewo, ks. kanonik Henryk Mucha, proboszcz parafii pw. św. Michała Archanioła w Połajewie, Janusz Jaskulski, kustosz, wieloletni pracownik Poznańskiego Muzeum Instrumentów Muzycznych, oraz Małgorzata Hejdysz, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Połajewie.

Wójt Gminy Połajewo Stanisław Pochyluk, dziękując za wyróżnienie, przypomniał, że główni inicjatorzy spotkań dudziarzy: kustosz Janusz Jaskulski i Zygmunt Gajewski, artysta fotografik, zainspirowali się obrazem „Pokłon pasterzy” z warsztatu poznańskiego malarza Mateusza Kossiora z 1572 r., który znajduje się w połajewskim kościele. Wśród postaci przedstawionych na obrazie jest pastuszek grający na dudach.

Stanisław Pochyluk podkreślił, że koncerty dudziarzy przyciągają nie tylko okolicznych mieszkańców, ale popularyzują staropolską tradycję żywego kolędowania przy żłóbku i chodzenia z kolędą po zagrodach z instrumentami dudowymi.

Prof. Sylwester Dworacki, filolog klasyczny, podkreślił w laudacji, że projekt Verba Sacra jest bezprecedensowym przedsięwzięciem religijno-artystycznym, które od samego początku przyciąga wielu słuchaczy. W prezentacjach ksiąg Starego i Nowego Testamentu oraz utworów wieszczów narodowych, autorów polskich i zagranicznych biorą udział najwybitniejsi polscy aktorzy.

„Cieszę się, że Verba Sacra otrzymuje nagrodę w Roku św. Jana Pawła II, bo projekt był odpowiedzią na apel papieża Polaka, by uczcić Wielki Jubileusz Chrześcijaństwa” – powiedział, dziękując za nagrodę Przemysław Basiński.

Reżyser i pomysłodawca ogólnopolskiego cyklu podziękował też za długoletnie zaangażowanie i wsparcie prof. Bożenie Chrząstowskiej, twórczyni tzw. poznańskiej szkoły dydaktyki polonistycznej, redaktor Grażynie Wrońskiej, prof. Bogdanowi Walczakowi, językoznawcy, oraz ks. Ireneuszowi Szwarcowi, proboszczowi katedry poznańskiej, w której organizowane są prezentacje w stolicy Wielkopolski.

Laureaci otrzymali medale z brązu. Na awersie wyryto sylwetki oraz łacińskie imiona świętych Piotra i Pawła, a na rewersie – herb abp. Gądeckiego z jego imieniem, nazwiskiem i tytułem piastowanej godności.

Nagroda za Zasługi dla Kultury Chrześcijańskiej wręczana jest rokrocznie w uroczystość świętych Apostołów Piotra i Pawła, którzy są patronami miasta i miejscowej katedry.

„Do szopy, hej pasterze-dudziarze” Międzynarodowe Spotkania Kolędników-Dudziarzy w Połajewie są nawiązaniem do staropolskiego zwyczaju żywego kolędowania przy żłóbku i chodzenia z kolędą po zagrodach. Od 2001 roku w tej wielkopolskiej wsi w trzecią niedzielę stycznia spotykają się dudziarze, koźlarze z Polski i przedstawiciele dudziarzy z całego świata, m.in. z Podhala, Beskidów, Zaolzia, Moraw, Belgii, Holandii, Gruzji, Szkocji.

Organizatorami Międzynarodowego Spotkania Kolędników-Dudziarzy w Połajewie są Gmina Połajewo, parafia pw. św. Michała Archanioła w Połajewie oraz Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu.

Dudy, które w Polsce nazywa się także kozłami, gajdami czy sierszenkami, to instrumenty ludowe pochodzenia azjatyckiego, które w średniowieczu zostały przeniesione do Europy. W Polsce szczególnie popularne były w Wielkopolsce, na Podhalu, Beskidzie Żywieckim i Śląsku Cieszyńskim.

Projekt Verba Sacra powstał w Poznaniu dla uczczenia Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa, który przypadał na rok 2000. Pomysłodawcą i reżyserem wydarzenia jest Przemysław Basiński.

Ogólnopolski cykl „Verba Sacra” zapoczątkował 23 stycznia 2000 roku Gustaw Holoubek. Od tego czasu Biblię i literaturę religijną prezentowało ok. 100 aktorów, m.in.: Halina Łabonarska, Adam Woronowicz, Katarzyna Łaniewska. Byli też wykonawcy spoza środowiska aktorskiego: Wspólnoty Jerozolimskie, klerycy Seminarium Duchownego, szafarze, artyści i rodziny poznańskie.

Do każdej prezentacji przygotowywany jest komentarz biblijny lub teologiczny, a w niektórych przypadkach – filologiczny i historyczny. Ich autorzy to wykładowcy większości uniwersytetów i akademii polskich.

Od roku 2004 dynamicznie rozwijającą się do dzisiaj edycją Verba Sacra jest Biblia Kaszubska w Wejherowie, tłumaczona przez franciszkanina o. prof. dr hab. Adama Sikorę OFM z Wydziału Teologicznego UAM.

Popularność projektu otworzyła nowe możliwości, których efektem są: cykl Wielka Klasyka - poświęcony arcydziełom literatury polskiej i światowej oraz Festiwal Sztuki Słowa - jedyny tego typu nie tylko w Europie, ale i na świecie. W roku 2005 został zorganizowany pierwszy polski Maraton Biblijny, w którym przez 6 dni i nocy ludzie czytali Pismo Święte.

W dotychczasowych prezentacjach realizowanych w kilkudziesięciu miejscowościach w kraju i za granicą wzięło udział ok. ćwierć miliona słuchaczy, teksty czytało ok. 100 aktorów.

CZYTAJ DALEJ

Śpiew podczas ślubu musi mieć charakter sakralny

2020-07-03 14:12

[ TEMATY ]

muzyka

ślub

muzyka sakralna

Adobe Stock

W diecezji płockiej zorganizowany zostanie kurs dla osób, które wykonują śpiewy podczas Mszy św. z sakramentem małżeństwa. Ma to zapobiec sytuacjom, w których w repertuarze znajdują się utwory świeckie, nie oddające religijnego charakteru uroczystości.

Od przyszłego roku osoby i zespoły muzyczne biorące udział w ceremonii ślubu będą zobowiązane do posiadania zaświadczenia o ukończeniu takiego kursu.

Osoby zawierające ślub w kościele oraz ci, którzy w trakcie takiej Mszy św. wykonują śpiewy powinny mieć świadomość, że jest to sakrament, czyli spotkanie z Jezusem Chrystusem w liturgii. W związku z tym śpiewy muszą mieć charakter religijny, a nie świecki. W diecezji płockiej sprawy te reguluje instrukcja Biskupa Płockiego o przygotowaniu i sprawowaniu sakramentu małżeństwa, odnosząca się m. in. do kwestii muzyki i śpiewu w czasie Mszy św. z udzielaniem ślubu.

Ks. Marcin Sadowski, diecezjalny referent ds. muzyki kościelnej i dyrektor Diecezjalnego Instytutu Muzyki Kościelnej „Musicum” im. Ks. Eugeniusza Gruberskiego w Płocku stwierdza, że osoby wykonujące śpiewy podczas Mszy św. z sakramentem małżeństwa miewają problem z doborem repertuaru, niekiedy wybierają utwory zaczerpnięte ze świeckiej muzyki rozrywkowej.

„Często wynika to z niewiedzy czy braku przygotowania do tego, aby poprawnie dobierać śpiewy na taką liturgię. Z tego powodu będziemy organizować kurs liturgiczny dla takich osób: żeby zrozumiały czym jest liturgia, jak ona przebiega, jakie śpiewy mogą być podczas niej wykonywane” – informuje ks. Marcin Sadowski.

Dyrektor „Musicum” dodaje też, że często mówi się, że na ślub przygotowuje się „oprawę muzyczną”, tymczasem nie jest to najlepsze określenie: „Muzyka jest integralną częścią liturgii, podczas której udzielany jest sakrament małżeństwa. Ona musi był w pełni włączona w liturgię eucharystyczną, będącą pamiątką męki, śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa, dlatego też śpiewy nie mogą być wtedy świeckie, ale dostosowane do tego, co dzieje się w czasie liturgii” – akcentuje diecezjalny referent ds. muzyki kościelnej.

Kurs dla osób zainteresowanych zaplanowano 17 października i 7 listopada w Płocku. W ramach kursu będą prowadzone zajęcia wyjaśniające sens liturgii, przebieg i znaczenie liturgii sakramentu małżeństwa, zasady poprawnego doboru repertuaru na Mszę św. połączoną z udzieleniem sakramentu małżeństwa. Uczestnicy zapoznają się też z prawodawstwem liturgicznym oraz zaleceniami Biskupa Płockiego i Diecezjalnej Komisji Muzyki Kościelnej.

Od przyszłego roku osoby i zespoły muzyczne biorące udział w ceremonii ślubu będą zobowiązane do posiadania zaświadczenia o ukończeniu takiego kursu.

Informacje i zapisy: www.musicum.pl

Diecezjalny Instytut Muzyki Kościelnej „Musicum” im. Ks. Eugeniusza Gruberskiego w Płocku został powołany przez biskupa płockiego Piotra Liberę. Celem działalności instytutu jest troska o kształcenie oraz formację duchową i liturgiczną wszystkich muzyków kościelnych: organistów, dyrygentów chórów parafialnych, animatorów scholi dziecięcych i zespołów młodzieżowych, kantorów, psałterzystów, a także członków scholi, zespołów młodzieżowych, chórów oraz zespołów instrumentalnych, które posługują w kościołach diecezji podczas liturgii.

Instytut realizuje te cele poprzez organizowanie kształcenia muzyków kościelnych, na pierwszym miejscu prowadząc studium organistowskie, ale także różnego rodzaju kursy, szkolenia i warsztaty dla wymienionych osób lub grup. Zadaniem instytutu „Musicum” jest także prowadzenie formacji muzyków kościelnych, a więc organizowanie rekolekcji i dni skupienia dla organistów, scholi, zespołów, chórów itd. Instytut włącza się także działalność artystyczną, organizując lub pomagając w organizacji koncertów muzyki religijnej, zarówno dawnej, jak i współczesnej. Dyrektorem „Musicum” jest ks. mgr Marcin Sadowski.

CZYTAJ DALEJ

Papież Franciszek wsparł „Kromkę Chleba"

2020-07-06 22:57

archiwum

Działająca w Tarnowie od 17 lat Fundacja „Kromka Chleba” pomaga i wspiera osoby bezdomne oraz ubogie, prowadząc dla nich noclegownię, misję dworcową – łaźnię, organizują również spotkania świąteczne przy wspólnym stole. Z działalności pomocowej organizacja pozarządowa nie zrezygnowała także w czasie pandemii. Teraz inicjatywę dostrzegł i wsparł papież Franciszek, który przez ręce Jałmużnika Papieskiego, kard. Konrada Krajewskiego przekazał tarnowskiej fundacji 5 tys. euro!

Prezes fundacji, Anna Czech podkreśla: - Dzięki tej pomocy przez kolejne miesiące nie będziemy musieli się martwić, skąd pozyskać środki na czynsz, media, środki czystości i higieny osobistej, szczególnie ważne i niezbędne w czasie trwającej epidemii.

Z przekazanych informacji wynika, że odkąd została uruchomiona łazienka, udzielono tam około pięćdziesięciu tysięcy usług w postaci kąpieli, możliwości wyprania rzeczy, ogolenia się oraz wypicia ciepłego napoju w atmosferze wzajemnego wsparcia. Fundacja stara się też zapewnić gorące posiłki pozyskiwane od darczyńców (np. lokalnych restauracji).

- Wsparcie Papieża jest o tyle istotne, że Fundacja buduje również pierwsze w mieście stacjonarne Hospicjum Via Spei dla chorych na raka – zaznacza Anna Czech. I dodaje: - Obecnie w planie mamy montaż drzwi wewnętrznych. Pandemia zaskoczyła wszystkich, przewartościowała nasze życie, ale też bardzo utrudniła nam dokończenie budowy. Czas epidemii się skończy, zostaną jednak dotychczasowe problemy osób cierpiących na nowotwory. Nie możemy zostawić ich w obliczu nieuleczalnej choroby, tuż przed metą budowy. Działamy dalej i wierzymy, że z Bożą Opatrznością i ludzką dobrocią uda nam się ukończyć to dzieło.

Fundacja prowadzi obecnie zbiórkę na portalu Siepomaga.pl, gdzie zbiera środki na zakup 89 sztuk skrzydeł drzwiowych wewnętrznych. Zbiórka znajduje się pod adresem https://www.siepomaga.pl/hospicjumviaspei Szczegółowe informacje o działalności Fundacji można znaleźć na stronie www.kromkachleba.pl

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję