Liczba 40 pojawia się wielokrotnie w Biblii. 40 dni padał deszcz, który spowodował 40-dniowy potop. Potop oczyścił świat ze zła. 40 lat wędrowali Izraelici przez pustynię z Egiptu do Ziemi Obiecanej. To był czas ich oczyszczenia i przygotowania do wejścia do Ziemi Obiecanej. 40 dni i nocy był Mojżesz przed obliczem Pana na Synaju. Otrzymał wtedy prawo od Boga i zawarł z Nim przymierze. Eliasz mocą pokarmu szedł 40 dni i nocy do góry Horeb, by tam spotkać się blisko z Bogiem. Niniwa na wezwania proroka Jonasza pokutowała 40 dni i dzięki temu uniknęła kary Bożej. Jezus pościł na pustyni 40 dni. Jezus ukazywał się uczniom przez 40 dni po zmartwychwstaniu. Liczba 40 oznacza najczęściej w Biblii okres pokuty, postu i modlitwy albo kary. Ojcowie Kościoła mówili m.in., że jest symbolem kary za grzechy, ale też okresem poprawy, przez który zdobywamy zasługę przed Bogiem, stąd też oznacza życie (św. Ambroży). Liczba 40 według św. Augustyna jest symbolem ziemskiego życia, będącego pielgrzymką, podczas której znosimy udręczenia z daleka od Pana (40 lat wędrówki Izraelitów przez pustynię). Ojcowie Kościoła wskazują też, że liczba 40 symbolizuje wypełnienie czasów (kres świata), kiedy oczekuje nas radość po okresie próby.

Kościół, nawiązując do biblijnych wzorów – a zwłaszcza do 40 dni postu Jezusa na pustyni – przyjął 40 dni Wielkiego Postu. Uważa Wielki Post za czas pokuty i zdobywania zasługi, ale też odnowienia życia chrześcijańskiego. Po 40 dniach czeka nas radość ze zmartwychwstania Chrystusa i bliskiego spotkania z Bogiem.