Autorytet nauczyciela dawniej

Przez wieki nauczycielami byli ludzie, którzy musieli mieć ku temu jakiekolwiek przygotowanie. W starożytności nauczycielem zostawał człowiek kompetentny w danej dziedzinie, którego zadaniem miało być pielęgnowanie w uczniu podstawowych wartości ludzkich - dobra, prawdy i piękna. Najczęściej byli to kapłani, którzy posiadali umiejętność czytania i pisania.
W średniowieczu ranga nauczycieli wzrosła wraz z powstawaniem uniwersytetów oraz pojawiły się pierwsze zawodowe organizacje nauczycieli - cechy nauczających. Czasy nowożytne przyniosły początki kształcenia nauczycieli dla podstawowego i średniego szczebla oraz postęp w przygotowaniu do pracy nauczyciela. W XIX wieku powstały już seminaria nauczycielskie, które zajmowały się formowaniem i kształceniem nauczycieli, wzrosła też ich pozycja społeczna.

Nauczyciel XXI wieku

„Nie można uczyć drugich, nie nauczywszy i nie przygotowawszy wpierw siebie” - pisała hrabina Jadwiga z Działyńskich Zamoyska w „Myślach wybranych”. W tych słowach ujęła jeden z niezwykle ważnych elementów wszystkiego, co wiąże się z nauczaniem i wychowaniem człowieka - odpowiednie przygotowanie tych, którzy mają młodego człowieka kształtować. W przygotowywaniu, czyli kształceniu i kształtowaniu nauczycieli powinna liczyć się zasada non multa, sed multum - nie ilość, lecz jakość. Aby móc należycie wypełniać powołanie nauczycielskie, do tego „zawodu” powinni iść ludzie świadomi tego zadania i odpowiedzialności. Oni mają nie tylko przekazywać wiedzę, ale też kształtować charaktery, przekazywać system wartości i być przykładem. Od tego, jak uformują swoich podopiecznych, jaką wiedzę i wartości im przekażą, w znacznej mierze zależy kształt i jakość społeczeństwa.
„Któż z nas nie miał w życiu i nie wspomina z wdzięcznością takiego człowieka: kapłana, nauczyciela, profesora lub przyjaciela, który umiał odsłonić nam nowy świat wartości i wzbudzić dla niego trwały entuzjazm czy nawet nadać cały kierunek życiu?” - pisał Jan Paweł II. Taki właśnie nauczyciel ma kształtować wychowanka zgodnie z jego potrzebami, zainteresowaniami, postawami, temperamentem i zdolnościami. Ma ciągle doskonalić się intelektualnie, estetycznie i moralnie, aby móc doskonalić swoich uczniów. Ma być projektodawcą własnego programu kształcenia, a nie nauczać „gotowej” wiedzy z podręczników. Dzisiaj nauczyciel musi być nie tylko kompetentny w swojej dziedzinie, ale również posiadać wszechstronne przygotowanie psychologiczne i pedagogiczne oraz umiejętności wychowawcze i dydaktyczne.
Nauczyciel kształtuje człowieka, współtworzy jego osobowość, świadomość. Niewłaściwe postępowanie nauczyciela może wypaczyć jednostkę, jej rozwój intelektualny, emocjonalny. Nauczyciel nie może być nieodpowiedzialny, nie może być „byle jaki” w swoim postępowaniu z uczniem. Musi mieć świadomość wielkiej odpowiedzialności za kształt młodego pokolenia, za jego sposób myślenia, postawy etyczne i obywatelskie.

Duszpasterstwo nauczycieli

Nauczyciel nie jest jednak pozostawiony sam sobie. Otrzymuje wparcie ze strony Kościoła i licznych organizacji pozarządowych. Kościół stara się otaczać opieką środowiska nauczycielskie, które kształtując młodych, same muszą nieustannie dbać o swój rozwój, doskonalenie umiejętności oraz poziom etyczny. Diecezjalne Duszpasterstwo Nauczycieli w Rzeszowie jest jednym z sektorów duszpasterstwa ogólnego prowadzonego przez Kurię Diecezjalną w Rzeszowie. Służy ono przede wszystkim pogłębieniu formacji chrześcijańskiej nauczycieli i wszystkich odpowiedzialnych za edukację. Za formację odpowiadają: diecezjalny duszpasterz nauczycieli i dekanalni duszpasterze nauczycieli (24 kapłanów).
Formacja chrześcijańska nauczycieli z Rzeszowa i okolicy realizowana jest przede wszystkim podczas comiesięcznych spotkań nauczycielskich, na które składają się dwa podstawowe elementy: Msza św. odprawiana w farze rzeszowskiej oraz spotkanie formacyjne przeprowadzane w budynku Kurii Diecezjalnej w Rzeszowie. Inne wydarzenia formacyjne proponowane nauczycielom rzeszowskim przez Diecezjalne Duszpasterstwo Nauczycieli w Rzeszowie to październikowa Msza św. w ramach obchodów Dnia Papieskiego, Wypominki Nauczycielskie w listopadzie, Adwentowy Dzień Skupienia w grudniu, spotkanie opłatkowe dla odpowiedzialnych za edukację w Rzeszowie i na Podkarpaciu w styczniu, czy Nauczycielskie Dni Skupienia w terenie (3-4 razy w roku).
Na płaszczyźnie diecezjalnej nauczyciele corocznie są zapraszani na Kongres Duszpasterstwa Nauczycieli, który wypada w marcu oraz na Ogólnopolską Pielgrzymkę Nauczycieli i Wychowawców na Jasną Górę (1-2 lipca). Tak więc nauczyciele mają możliwość spotkania się, wymiany doświadczeń i poglądów. I muszą pamiętać, że to bycie nauczycielem to powołanie. Powołanie do kształtowania młodego pokolenia.